بنی آدم ءِ تب، جوّا ءِ ٹیبل ءُ دوستوفسکی ءِ گدار، The Gambler

 

بنی آدم ءِ تب، جوّا ءِ ٹیبل ءُ دوستوفسکی ءِ گدار، The Gambler

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

دوستوفسکی انچیں نامے کہ کساس بلوچی لبزانک ءِ ھر نودربر ءَ آئی ءِ نام اشکتگ یا ونتگ۔ ”وار کرائم اینڈ پنشمنٹ“ ءُ ”کرامازوف برادرز“ ءِ ڈولیں مزن نامیں گدارانی نبشتہ کار اِنت۔ دوستوفسکی نہ تھنا روسی لبزانک، بلکیں جھانی لبزانک ءَ جتائیں پجّارے ءِ واھند اِنت۔

اے پجّار چو مئے بلوچی ءِ نبشتہ کارانی پجّار ءَ نہ اِنت کہ ما ھرکسی بابت ءَ نبشتہ کن ایں، ھمے گش ایں، ”پلاں نبشتہ کار جتائیں پجّارے ءِ واھند اِنت یا آئی ءِ درشانداب آئی ءَ چہ وتی اھد ءِ ایندگہ نبشتہ کاراں جتا کنت۔“ بلئے ھمے جتائیں درشانداب ءِ واھندانی ساچشتانی وانگ ءَ پد ھچ چوشیں چیزے گندگ نئیت کہ آئی ءَ ما پہ ھکّ ءُ دل ھمے پنّام ءَ دات بہ کن ایں۔ اسل ءَ مزنیں نبشتہ کارانی جوانی اش انت کہ آ لبزانک ءَ  وھد ءِ گوازینگ ءِ وسیلگے سرپد نہ بوتگ اَنت، بلکیں  ھر کار گوں سنگینی ءَ کتگ۔ پہ درور ”کرامازوف برادرز“ انچیں مزنیں گدارے کہ داں روزگارءِ مرچی من اشی ءَ را سرجم ءَ ونت نہ کتگ، ھمنچو کارست انت کہ مردم کتاب ءِ نیم ءَ رؤت بے ھیال بیت کہ کجام کارست کئے بوت ءُ پلاں کارست چون بوت۔ کمال اِنت ھما نبشتہ کار ءَ کہ آئی ءَ اے سرجمیں کارست گر ءُ دار کتگ انت ءُ دانکہ کسّہ ءِ گڈّسر ءَ گوں وت ھمبراہ کتگ انت۔

ھمے ڈول ءَ اگاں ما دوستوفسکی ءِ گدار ”The Gambler" ءِ کہ نام ءَ گر ایں، اے وتی منّ ءَ آئی ءِ نامداریں گدارانی دیما ھچّے نہ انت۔ ءُ اگاں راہ ءُ رواجی کسے اے کسّہ ءَ بہ وانیت، آ ھم انچو سما کنت کہ اے تھنا  ”الیکسی ایوانوچ“ ءِ کسّہ اِنت کہ آ گوں جوّا ءَ وت ءَ برباد کنت ءُ گڈّی ءَ ابید ءِ جان ءِ گُداں پہ آئی ءَ ھچ پشت نہ کپیت۔ یا جوّا ءِ کسّہ ءَ ابید الیکسی ءِ گوں ”پولینا“ ءَ مھر ءِ داستان انت کہ آ اوں انچو بیان کنگ بوتگ کہ وانوک نہ زانت پولینا ءَ گوں الیکسی ءَ مھر اِنت یا نہ۔ الیکسی ءَ اگاں گوں پولینا ءَ مھر اِنت گڑا آ پرچا جوّا ءَ یلہ نہ کنت ءُ شِھم ءُ رھداریں مردمے نہ بیت۔ ھمے کشّ ءُ چیلّ ءِ نیام ءَ کسّہ بندات بیت ءُ دانکہ آسر بیت، وانوک مدام سربتگ اِنت کہ باریں اے شرّ بیت، سیر بیت، جوّا ءَ یلہ کنت، گوں پولینا ءَ آروس کنت یا نہ؟ بلئے کسّہ داں آسر ءَ رسیت، ھچ بیت۔ اے گدار ءِ مستریں جوانی ھمیش انت کہ اد ءَ نبشتہ کار نہ واز کنت، نہ تچک ءَ تچک کسّہءَ بیان کنت، نہ بے سر ءُ پادیں وئیل ءُ گپّ ءُ ٹال ھوار گیجیت۔ ھما ڈول کہ وئیل دیما آھان بنت، وئیلانی ریچ برجاہ انت دانکہ کسّہ آسر بیت۔

الیکسی اسل ءَ جرنل (چہ روسی لشکر ءَ ریٹائریں جرنلے) ءِ چکّانی استاد اِنت کہ آھاں لوگ ءَ وانینیت۔ آئی ءَ گوں پولینا (جرنل ءِ جنکیں چکّو) ءَ مھر اِنت، بلئے پولینا ھجبر گوں آئی ءَ وتی مھر ءَ درشان نہ کنت۔ الیکسی ھمے کشّ ءُ چیلّ ءِ نیام ءَ روچے گوں یکّے ءَ مِڑیت۔برے گوں جرنل ءَ جنگ ءُ داوا اِنت  ئِے ءُ برے گوں جرنل ءِ ایندگہ مردماں۔ مھر ءِ ھمے کشّ ءُ چیلّ ءَ آ  پہ وتی جند ءِ شموشگ ءَ جوّا ءَ سر ءَ درکاریت۔ جوّا ءِ ھوپ آئی ءَ انچو گوٛر جنت کہ آ ھچّیگی نہ بیت۔ ھر زرّ ءُ مالے کہ آئی ءَ رسیت آ گوں جوّا ءَ گوازینیت اش ءُ کئیت۔ برے کٹّیت ءُ انچو سیر ءُ ھزگار بیت کہ کسّی کار ءَ نہ بیت، برے انچو ببا دنت کہ پہ نان ءِ چُنڈے ءَ چمدار بیت۔

چوناھا جوّا اِد ءَ نبشتہ کار ءَ تھنا پہ جوّا ءِ بزانت ءَ کارمرز نہ کتگ، بلکیں آئی ءِ نزّ ءَ اے ھما مردمانی کسّہ اِنت کہ آ مدام زند ءَ ھمے جیڑ اَنت کہ ھرچی کٹّیت کسمت۔ وار بئیں یا شرّی ءَ سیر بئیں، چہ دو ءَ الّم یکّے بیت۔ اے ڈولیں مردم زند ءَ ھجبر شئوربندی نہ کن انت، بس مدام سٹّی ھر کارے کہ دل اش کئیت، بندات کن انت ءُ ھجبر آئی ءِ آسر ءَ نہ جیڑ اَنت۔

مئے دمگ ءَ ھمے گپّ پٹھانانی بابت ءَ گشگ بیت کہ آھاں ھرکارے کنگی بیت، پُشت ءُ دیم نہ چار اَنت بس بندات  ئِے کن انت۔ پمشکا سیر ءُ ھزگار اَنت ءُ زرّ باز کٹّ اَنت، بلئے اگاں زوال بنت اوں انچو بنت کہ پدا وتی لوگ ءَ نشت نہ کن انت۔

اے کسّہ بُندر ءَ انچیں تب ءِ مردمانی کسّہ اِنت۔ اے ڈولیں مردم نہ ذھنی رِد ءَ آجو بنت ءُ نہ چو لس مردم ءَ زند گوازینت کن انت۔ اے مدام ھمے اوست ءَ سر ءُ پاد جنگ ءَ انت کہ باریں کدی کسمت مارا موہ دنت ءُ مئے درائیں جنجال ھلاس بنت۔ بلئے گیشتر چو الیکسی ءَ زند ءِ گڈّسر ءَ چہ درستیں وشّی ءُ آسراتیاں زبھر بنت۔ نہ پہ شِھم مھر کت کن انت ءُ نہ سادگیں زندے گوازینت کن انت۔ البت مدام ھمے اُمیت ءَ زندگ انت کہ مرچی اگاں ببا دات، دگہ روچے الّم سوبین باں ءُ پدا ھما مردم باں کہ پیسرءَ بوتگاں۔ چو کہ گدار ءِ بنجاھی کارست ”الیکسی“ گشیت، من بلّے انوں مُرتگاں، پدا بود کناں ءُ زندگ باں۔“ بلئے الّم نہ انت کہ ھر رند ءَ مردم تباھی ءَ پد ، پدا بود بہ کنت ءُ ھما پیسری مردم بہ بیت۔ اگاں بہ بیت ھم گڑا چو الیکسی ءَ یکّوئی ھمے ذھنی کشّ ءُ چیلّ ءِ آماچ بیت۔

پہ درور یک روچے پولینا الیکسی ءِ کوٹی ءَ کئیت ءُ آئی ءَ را گشیت کہ من ایسلے ءِ پنجاہ ھزار ءَ وامدار آں۔ الیکسی چہ ھوش ءُ سار ءَ رؤت، آئی ءَ زرّ نیست بلئے ھما دمان ءَ درکپیت ءُ کسینو ءَ رؤت۔ رولٹ ءِ سر ءَ جنت ءُ پرّ ترّیت جوّا۔ چہ دو جاہ ھمنچو کٹّیت کہ کسینو بند بنت۔ سیمی جاہ ءَ رؤت ھود ءَ ھم کٹّیت ءُ کساس دو لکّ ءَ گیش ءِ زرّ ءُ سھر زوریت ءُ واتر کئیت۔ تا وھدی شپ کٹّیت ءُ بام دنت۔ آ زرّاں کہ پولینا ءَ دنت۔ پولینا زرّاں آئی ءِ دپ ءُ دیماں جنت۔ چداں پدّر بیت کہ ھرچی زرّ نہ انت۔ مردم ءَ پہ زند گوازینگ ءَ دگہ بازیں چیزانی ھیال ھم دارگی انت۔ زرّ کہ است پہ وت ءَ است، بلئے درستیں سیادی ءُ مردمگری پہ زرّ دارگ نہ بنت۔ پولینا ھم ھمے وئیل ءَ پد آئی ءَ یلہ کنت ءُ پہ بُن رؤت۔

اے کسّہ ءَ جوّاری تھنا الیکسی نہ انت، بلکیں دگہ پیرزالے ھم گون انت کہ پولینا ءِ بلّک انت۔ پیرزال مِرگی انت ءُ جرنل ھمے ودار ءَ اِنت کہ کدی پیرزال مریت ءُ آئی ءِ درائیں مال ءُ ملکتانی واھند جرنل بیت۔ پیرزال ھم چہ زھر ءَ کئیت جرنل ءِ کرّ ءَ داریت ءُ پدا رؤت وتی درستیں زرّ ءُ سھراں پہ جوّا ءَ جنت۔ یکبرے شرّی ءَ کٹّیت ءُ پدا انچو ببا دنت کہ واتری ءِ باڑہ ءَ ھم وام کنت ءُ رؤت۔ پیرزال ءِ درائیں زرّ ءُ مال گوں جوّا ءَ ھلاس بنت۔ پیرزال چہ زھر ءَ چو کنت، چیاکہ جرنل پیراں سری ءَ زیبائیں جنکّے (ملّے بلانشے) ءِ سر ءَ آشک بیت ءُ گوں آئی ءَ سور کنگ لوٹیت۔ اے گپّ پیرزال ءَ وشّ نہ بیت کہ جرنل آئی ءِ پُشپد ءِ واھند بہ بیت ءُ درائیں مال ءُ ملکتاں ھمے زیبائیں جنک ءَ بہ دنت۔ ھمے زھر ءَ آ رؤت ءُ جوّا جنت۔ 

چداں ھمے سما بیت کہ جوّا چو ایندگہ نشھاں یک نشھے۔ اے تھنا مردم ءِ کسمت ءِ جیڑہ نہ اِنت، بلکیں مردم شادمانی یا گم ءِ جاوراں گوں جوّا ءَ وت ءَ انچو مشکول کنت کہ آ دگہ دین ءُ دنیائی نہ بیت۔ چو کہ الیکسی جوّا ءِ جنگ ءَ ھمے واست ءَ رؤت کہ آ زرّ بہ کٹّیت ءُ پولینا ءَ بہ دنت، بلئے آ وت گشیت کہ وھدے من پد ماں پد ءَ  کٹّگ ءَ اتاں گڑا من کسّی ھیال ءَ نہ اِتاں، چہ پولینا ءَ ھم شمشکار اِتاں۔

اشی ءَ ابید چاگرد ءِ دگہ دروشمے ھم نبشتہ کار ءَ پدّر کتگ۔ ھمے جنکّ ، ملّے بلانشے کہ جرنل ءِ دوستدار انت ءُ گوں آئی ءَ سور کنگی اِنت۔ اے وھدے سئی بیت کہ الیکسی ءَ اینچو زرّ کٹّ اِتگ، جرنل ءَ یلہ کنت ءُ دو ماہ گوں الیکسی ءَ نندیت ءُ آئی ءِ درائیں لوٹ ءُ تماھاں پیلو کنت۔ الیکسی ءِ زرّ کہ ھلاس بنت، آئی ءَ باڑہ دنت ءُ واتر دیم دنت  ئِے، پدا گوں جرنل ءَ سور کنت۔

متلب پہ زرّ ءِ کٹّگ ءَ اگاں مردم اینچو راہ ءُ در پٹّ اَنت ءُ وڑ وڑیں ھُنر کن انت، آ ملامت ھم نہ انت۔ چاگرد ھما مردم ءَ منّیت کہ آئی ءِ گوٛر ءَ چیزے بہ بیت، پکیرے ھرچی پارسا ءُ نیک دل بہ بیت کس گوں آئی ءَ نندگ ءَ ھم تیار نہ بیت۔ 

چوناھا دوستوفسکی ءِ کسّہ وت ھم ھمینچو شاھگان انت کہ ھر پھنات ءِ سر ءَ جتا جتا نبشتہ بوت کنت، بلئے اے کسّہ آئی ءِ ایندگہ کسّھانی سٹینڈر ءِ کسّہ یے نہ انت۔ البت اشی ءَ بنی آدم ءِتب ءُ مئیل جوانیں رنگے ءَ بیان کتگ جوّا جنگ ءَ گوں زند ءِ سیادی یا کسمت ءِ سیادی چے انت ءُ پرچا مردم پہ سیری ءَ اینچو ھُنر کن اَنت، اے کسّہ ءِ وانگ ءَ پد اے چیز پدّر بنت۔ دومی دگہ ھبرے من سما کتگ کہ دوستوفسکی فرانسیسی آنی سر ءَ سکّ زھر اِنت۔ پدا روسیاں سکّ مزن کنت ءُ پیش داریت۔ من پیسر ءَ گشتگ کہ بلکیں اے ھوپ تھنا مئے تھا است انت، بلئے دنیا ءِ ھر راج ءِ تھا اے نادراھی است کہ تُری آ ھرچی ھراب بہ بیت یا نزور بہ بیت، پدا ھم آ وت ءَ چہ ھرکس ءَ برز تر لیکیت۔

جوّا ءِ بابت ءَ ھم الیکسی گشیت کہ، منی دل ءَ رولٹ چوناھا پہ روسیاں جوڑ بوتگ۔“

البت کسّہ سرجم ءَ شوکیں کسّہ یے ءُ ھاس کسّہ ءَ من ءَ الیکسی ءِ وت سریں جیڑگ، بے سوبیں مھر، جوّا ءِ پیچ ءُ تابانی گپّ چہ ایندگہ کارستاں دوست تر بوت انت۔ کسّہ ءِ آرگ ءَ ھم نبشتہ کار ءَ کمال کتگ۔ برے تئی دل گشیت کہ دریگتیں من ھم ٹیبل ءِ کش ءَ نشتین ءُ لئیب ءَ بوتیناں گوں۔ برے انچو دلپروش کنت کہ مردم دل ءَ گشیت پٹّ اِنت ، ھمے جوّا موّاھاں۔ 

کسّہ ءِ آرگ ءِ رِپک ءَ اے مرد چوناھا بلد اِنت، بلئے دوستوفسکی ءِ اے گدار ءِ کسّہ انچیں کسّہ یے کہ وڑے نہ وڑے ءَ ھر مردم وتی واھشت، وتی جیڑہ ءُ وتی بے سریں پیسلھانی آسر ءَ ھمے آدینک ءَ گندیت۔

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

شوھاز