کافکا ءِ گدار ”مقدمہ“ ءُ کافکائیت

 

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

کسّھی لبزانک ءَ فرانز کافکا انچیں نامے کہ آئی ءَ کسّہ ءَ را دگہ انچیں دروشمے داتگ کہ اے تھنا ھمائی ءِ جند ءِ پجّار اِنت ءُ رند تر ءَ دگہ بازیں نبشتہ کاراں ھمے تب ءِ رندگیری کتگ۔  کسّہ ءِ ھمے گر ءُ دار  کہ کارست مدام مانگیشّ اِتگ، ھچ چیز پاشک نہ انت ءُ کسّہ انچیں دابے ءَ روان کنت کہ وانوک نہ زانت اے راستی انت یا وتساچیں وئیلے، اسل ءَ ھمے ڈول انت یا وابے۔ کسّہ ءَ راستی ءُ واب ءِ نیام ءَ تپاوت انچیں نازرکیں رنگے ءَ ودی بیت کہ آھانی نیام ءَ مردم فرق کت نہ کنت۔ کارست گوں انچیں جیڑھاں مانگیشّ اَنت کہ آھاں چداں درکپگ ءِ ھچ ڈولیں راہ ءُ درے گندگ نہ بیت۔ کارست وت ءَ انچو تھنا ءُ بے وس ماریت کہ آئی ءَ چہ چاگرد ءَ ھچ ڈولیں اوست ءُ امیتے گندگ نئیت۔ پدا ھمے چاگرد ءَ سردستیں ٹولی یا بیوروکریسی ءِ زلم ءُ زوراکی ءُ آھانی گوٛر ءَ سر بوھگ ءِ پیچ ءُ تابیں رھبند ءُ وتگڑیں کانود کہ لس مردم ءِ بزّگ کنگ ءَ پہ ٹھینگ بوتگ انت۔ اے چیز وھدے کسّہ یے ءَ درا بنت، ھمے تب کافکائیت (Kafkaesque) گشگ بیت، کہ اے بندر ءَ کافکا ءِ پد جتگیں ءُ رواج داتگیں تبے۔ کافکا ءَ پیسر کسّھی لبزانک ءَ اے ڈولیں کتہ کاری کنگ نہ بوتگ، ھمے ھاتر ءَ کسّہ ءِ اے داب ءِ ٹریٹمنٹ انگت گوں کافکا ءَ بندوک انت۔

کافکا ءِ گدارانی وانگ ءَ پد نوں کسے آئی ءِ تب ءُ کسّہ آرگ  ءِ رپکاں سرپد بوت کنت۔ کافکا ءِ اوّلی جوانی اش انت کہ آ بے سریں کارست کسّہ ءَ ھوار نہ گیجیت ءُ وت سریں مچّی ءُ میڑی نہ کنت۔ ھما کارست کہ ھوار اَنت، سکّ کمّ انت ءُ ھچ چوشیں کارستے درا نہ بیت کہ مردم ءَ سما بہ بیت اد ءَ اشی ءِ زلورت نہ انت۔ بنجاھی کارست ءَ ابید ، ایندگہ ھر کارستے کہ ھوار گیجیت، آئی ءَ داں آسر ءَ گرّ نہ کنت ءُ نہ بارت۔ بلکیں ھر کارست چو کسمانکے ءَ وتی کرد ءَ کہ پیلو کنت آ پدا دگہ جاھے درا نہ بیت۔

چو کہ ”مقدمہ“ ءِ بنجاھی کارست جوزف k انت ءُ کسّہ سرجمی ءَ گوں ھمے یکّیں کارست ءَ بندوک انت۔ نیام ءَ بازیں کارستے رؤت ءُ کئیت، بلئے کسّ داں آسر ءَ گون نہ انت۔ پہ درور آمیدگس ءِ کاردار ءِ جن کہ جج ءِ نودربر ءِ سنگت انت ءُ k ءَ گوں یاری ءِ جھد ءَ کنت، یکّ ءُ دو رند ءَ درا بیت ءُ پدا گار بیت۔ فراؤلین بیوروسز k ءِ ھمساھگیں جنک، اے اوں بس دو سئے جاگہ درا بیت۔ k ءِ ناکو ھم یکبرے کئیت ءُ پدا گار بیت۔ اطالوی مرد کہ آئی ءِ ڈبّہ ءَ دیئگ بیت کہ اشی ءَ را شھر ءِ کوھنیں جاگھاں پیشدار، عکسکاریں ٹیٹوریلی یا  کارجاہ واھند، بلوک،پادری، دگہ ھمے ڈولیں کارست انت کہ وتی وھد ءِ سر ءَ درا بنت ءُ پدا مُجاں تامور بوھان ءُ گار بوھان بنت۔ 

بندر ءَ کسّہ کار ءَ ھمے چیز پدّر کنگی انت کہ k تھنا انت ءُ آئی ءِ جند ءَ ابید دگہ آئی ءَ کسّ نیست۔ آ ھمے مچّی ءَ ھرچی کہ ھوار کپگ ءِ جھد کنت، اے پدا چو دریا ءَ آئی ءَ لیپگ کنت ءُ تھنا کنت۔ ھمے بیگانگی ءُ درامدی ءِ مارشت انت کہ بنجاھی کارست ھچ دیما پہ وتی گیشّینگ ءَ راہ ءُ در نہ گندیت۔ آ ھرچی کہ وت ءَ را چہ بیورکریسی ءِ گر ءُ بنداں گیشّینگ ءِ جھد کنت، ھمنچو گیشتر مانگیشّان بیت ءُ مین روان بیت۔ پہ درور اوّلی رند ءَ کہ آمیدگس ءَ رؤت آ سرپد بیت کہ بلکیں اد ءَ اوشتاتگیں مردم ھمے واست ءَ چاپ جنگ ءَ انت کہ k ءِ ھبر آھاں وشّ بوھگ ءَ انت، بلئے رندتر ءَ آ سرپد بیت کہ اے درست ڈوھدار انت ءُ چو ھمائی ءِ ڈول ءَ اد ءَ پہ وتی کیس ءِ ھال ءِ گرگ ءَ اتکگ انت۔ اے زان انت کہ ھچ نہ بیت ءُ نہ کہ چہ k ءَ اشاں اُمیتے داشتگ۔ پدا اوں چاپ جنگ ءَ انت۔ بزاں ھمے کہ چاپ جن انت اے وت ھمے سسٹم ءِ بھر اَنت ءُ آئی ءِ نزّ ءَ ھمائی ءِ جند ءِ ڈولین انت۔ یا پادری ءَ بہ چار ایں۔ پادری وھدے آئی ءَ را گشیت کہ من ھم آمید گس ءِ مردم آں، گڑا آ اجکّہ بیت کہ اد ءَ وَ کسّ پشت نہ کپتگ، ھرکس کہ ڈیکّ دنت آ ھمے ھبر ءَ کنت کہ من ھم آمیدگس ءِ مردم آں۔ عکسکار ءِ کرّ ءَ وھدے آ نشتگ ءُ تران ءُ باوست ءَ انت، آ ھم آمیدگس ءِ مردم انت ءُ ھمے کسانیں جنک کہ عکسکار ءِ دروازگ ءِ دپ ءَ اوشتاتگ انت، آ اوں آمیدگس ءِ مردم انت۔

متلب آ ھرجاگہ رؤت، ھچ جاگہ تھنا نہ انت۔ مچّی ءِ نیام ءَ انت بلئے کسّ آئی ءِ نہ انت۔ ھرکس آئی ءِ دوست انت ھم دژمن انت ھم۔ ھمے مانگیشّگ انت کہ چمداں مردم نہ زانت کہ راستی کجام انت ءُ کجام چیز ھیالی ءُ گمانی انت۔ ھمے کافکا ءِ پجّار اِنت۔

دومی کافکا نہ کارستانی رنگ ءُ دانگ ءَ بیان کنت کہ آ چونیں کدّ ءُ بالاد ءُ چونیں رنگ ءُ دروشم ءِ مردمے یا کہ آئی ءِ گوٛست چون بوتگ، اے چیزاں بھہ بیان نہ کنت۔ پہ درور k ءِ بابت ءَ بس ھمنچو زانگ بیت کہ آئی ءِ مرگ ءِ وھد ءَ اُمر 31 سال اِنت۔ اے ھبر اوان گدار ءِ گڈّی در ءَ پدّر بیت۔ چریشی ءَ پیسر سرجمیں کسّہ گوں ”استیں وھد“ ءِ جیڑہ ءُ جنجالاں روان کنت۔ چو کہ کسّہ بندات بیت، اوّلی در ءِ نام ”دزگیری“ اِنت۔

”کسے الّم k ءِ بابت ءَ دروگ بندگ ءَ بیت کہ آئی ءَ را وشّیں سھبے ءَ ابید ءِ ڈوہ ءَ دزگیر کنگ بوت۔“ 

اے گدار ءِ اوّلی گالرد اِنت ءُ کسّہ چمداں بندات بیت۔ نہ پیسر ءَ ندارگ کشّی یے گندگ بیت، نہ اے زانگ بیت کہ k کئے انت یا گوٛست ءَ آئی ءَ چے کتگ؟ بس اناگتی گوں آئی ءِ دزگیری ءِ ھال ءَ کسّہ بندات بیت۔ ھمے کافکا ءِ رھبند اِنت۔ k ءَ شُد ءَ گپتگ ءُ آ پہ ارزبند ءَ ودار ءَ انت کہ اینا آئی ءِ ارزبند ءَ کاریت، بلئے انچو کہ دروزازگ ءِ گھنٹی ءَ جنت تہ درامدیں مردے تھا پتریت۔ اشی ءَ را نہ پیسر ءَ آئی ءَ دیستگ ءُ نہ پجّا کاریت  ئِے۔

ھمے مرد چہ در ءَ دگہ مردے توار کنت ءُ رند ءَ k سرپد بیت کہ اے بندیجاہ ءِ پانگو انت۔ ھمے آئی ءَ ھال دیئنت کہ تو دزگیر کنگ بوتگ ئے۔ دمانے ءَ رند دومی کوٹی ءَ دگہ انسپکٹرے گوں لھتیں مردم ءَ آئی ءَ را جست ءُ پرس بنا کنت۔ آ یکتاب ءَ ھمے ھبر ءَ سوج کنت کہ منی میار چے انت یا شما بگش ات کہ من کجام ڈوہ کتگ کہ من ءَ دزگیر کنگ بوتگ؟ بلئے آ ھچ پسّو نہ دیئنت، بس ھمے گش انت کہ تو دزگیر کنگ بوتگ ئے ءُ ما ھمنچو زان ایں دگہ ھچ نہ زان ایں۔ نوں آ ھیران انت کہ من کجام ردی کتگ کہ دزگیر کنگ بوتگاں ءُ اے چونیں دزگیری یے کہ اے نہ من ءَ گوں وت برگ ءَ انت ءُ نہ کہ جول دست ءَ دیئگ انت۔

چمداں ملکی سسٹم ءُ بیوروکریسی ءِ زوراکی ءِ کسّہ بندات بیت۔ نوں k آ پیسریگیں k نہ انت کہ بینک ءَ اسسٹنٹ منیجر انت، بلکیں نوں آئی ءِ سر ءَ انچیں ڈوھے ءِ بھتام جنگ بوتگ کہ آ وت نہ زانت چے انت۔ آ چہ ھمے بھتام ءَ وت ءَ را گیشّینگ ءِ جھد کنت۔ بلئے ھرچی کہ جھد کنت، ھمنچو مانگیشّان بیت۔ ھمے وھد ءَ کہ انسپکٹر آئی ءَ جست ءُ پرس کنت، ھمد ءَ آئی ءَ را ھال دیئگ بیت کہ چہ ھمائی ءِ بینک ءَ دو مردم پہ آئی ءِ چاروگی ءَ گچین کنگ بوتگ دانکہ آ مدام آمیدگس ءَ ھال بہ دیئنت کہ آ چے چے کنت۔ نوں آ سما کنت کہ من ھچ جاگہ تھنا نیاں ءُ ھرجاھے کہ بہ رواں آمیدگس ءَ گوں بندوکیں مردمانی چمّ ءِ چیر ءَ آں۔ رند تر ءَ آ وت کہ آمیدگس ءَ رؤت ھود ءَ ھم ھیران بیت کہ ھمے جاگہ ءِ ڈسّ ءُ نشان کہ آھاں داتگ، اد ءَ وَ گدشودانی میتگے۔ بلئے چہ ھمے گدشوداں یکّے آئی ءَ سر ءُ سوج کنت ءُ برزی تبکّ ءَ آمیدگس ءَ رسینیت۔ آمید گس ءَ ھمے اوّلی رند ءِ سربوھگ ءُ ھود ءَ مردمانی چست ءُ ایر ھم کافکا انچیں رنگے ءَ بیان کتگ انت گشئے وابے ءِ کسّہ انت۔ اد ءَ اوں آ بے سوب بیت ءُ وت نہ زانت کہ چے بوھگ ءَ انت۔

دومی یکشمبے ءَ آ پدا واتر کہ کئیت، آمیدگس ءِ کاردار ءِ جن آئی ءَ ردّ دیئگ ءِ جھد کنت دانکہ آئی  ءَ وتی یار بہ کنت۔ بلئے ھمے دمان ءَ جج ءِ نودربر کئیت ءُ جنین ءَ بڈّ ءَ کنت  ءُ جج ءِ کوٹی ءَ بارت۔ ھمے جن ءِ مرد کہ کئیت، k آئی ءَ ھال دنت کہ تئی جن جج ءِ نودربر ءَ برتگ۔ مرد گشیت من وت نہ زاناں چون بہ کناں، اگاں منی کار ءُ روزگار ھمیشانی دست ءَ مہ بوتیں من ھمے بچکّ ءَ را ٹیٹ جتگ ات۔

اسل ءَ اد ءَ بیوروکریسی ءِ دست ءَ ایرجیگیں مردمانی عکاسی ءَ کنگ ءَ انت کہ لس مردم ملک ءِ زوریں ادارھانی دست ءَ چنچو بے وس انت۔ مرد ءِ جن ءَ ھم دیناں داسی برگ ءَ انت، بلئے پدا ھم آ ھچ گشت نہ کنت۔ چیا کہ آ بے وس انت، اد ءَ کسّ آئی ءِ ھبر ءَ گوش نہ داریت ءُ چاگرد ءَآئی ءَ ھچ ڈولیں بستارے نیست۔ مئے مرچیگیں چاگرد ءِ ھال ھم ھمیش انت۔ اگاں کسے ءَ باور نہ کنت گڑا ابید دگہ سپارش ءُ لبّ ءُ لالچ ءَ بہ رؤت چہ سرکاری دپترے ءَ وتی کارے بہ کنائین ایت، آ ھمے زوراکیں سسٹم ءَ پہ جوانی گندیت ءُ اشی ءِ پیچ ءُ تاباں شرّی ءَ سرپد بیت۔

بلئے k چہ ھمے زوراکیں ھاکمانی آمیدگس ءَ پدا اوں یکبرے امیتان انت کہ بگندئے وت ءَ بے گناہ بہ منّاریناں۔ آ ھرھساب ءَ وتی وس ءُ واک ءَ وتی جھد ءَ کنت۔ ھر ڈولیں مردمے کہ آئی ءِ کمک ءَ کنگ لوٹیت، آ ھما مردم ءِ گوٛر ءَ رؤت۔ ناکو آئی ءَ پہ زورے وکیلے ءِ گوٛر ءَ بارت۔ وکیل ھم آمیدگس ءِ مردم اِنت، پہ سرکار ءَ کار کنت۔ ھردیں کہ k آئی ءِ گوٛر ءَ رؤت آ گشیت جیڑہ انگت گیشوار نہ بوتگ ءُ اے بابت ءَ دگہ نوکتریں ھچ نیست۔ گڈّی آ چہ وکیل ءَ ھم شزار بیت ءُ آئی ءَ چہ کیس ءَ پچ گیپت۔ 

ھمے آمیدگس ءِ جیڑھاں k انچو مانگیشّ ایت کہ نہ وتی بینک ءِ کاراں پہ جوانی کت کنت ءُ نہ آئی ءِ ذاتی زند ءِ دگہ سر ءُ پرے درا بیت۔آئی ءِ  سرجمیں دلگوش گوں کیس ءَ انت کہ چونی ءَ وت ءَ را چمیشی ءَ بہ رکّیناں۔ بزاں آ نوں مردمی ءِ کٹّ ءَ شتگ ءُ تھنا آمیدگس ءِ ”کیسے“ ءِ دروشم ءَ زندگ انت۔ کیس ءُ k وت ماں وت ءَ انچو مانگیشّ اِتگ انت کہ زانگ نہ بیت کجامی ءَ پہ دل وجودے است ءُ کجام وتساچ انت۔ 

آ وت ھمے ھاکمانی زوریں ادارھانی کار ءُ کرداں پہ جوانی سرپد اِنت ءُ اے اُمیت ءَ ھم نہ انت کہ من اشاں شرّ کت کناں۔ چو کہ k گشیت، ”اد ءِ آمید ءِ سسٹم ءِ شرّی ءِ واست ءَ من وتی یک ادارے ءِ واب ءَ اوں زوال نہ کناں۔“ آئی ءَ سما انت کہ سسٹم وَ شرّ نہ بیت، بلئے پدا ھم آ وتی جند ءِ رکّینگ ءَ ھر ڈول ءَ جھد کنت۔ دانکہ گڈّی ءَ بے سوب بیت۔ بلئے گدار دانکہ گڈّسر ءَ رسیت، اے زانگ نہ بیت کہ آئی ءِ میار چے انت؟ آ چیا دزگیر کنگ ءُ کُشگ بوھگ ءَ انت؟ یا برزی تبک ءِ آمید گس ءَ آئی ءِ بابت ءَ چے ھبر بوتگ؟ کسّ نہ چرے ھبراں سئی انت ءُ نہ کئے ءِ جند ءَ کسے ھال دنت۔ 

مرگ ءِ وھد ءَ تا انگت ءَ جاھے دریگے پچ بیت، آ انگت ھمے امیت ءَ انت کہ بلکیں کسے کئیت ءُ آئی ءَ ھما ھبراں گشیت کہ آ انگت ءَ سرپد نہ انت۔ یا کسے بئیت ءُ بہ گشیت کہ آ بے گناہ انت۔ یا بگندئے اے ھما جج انت کہ آئی ءَ را سزا داتگ  ئِے ءُ آئی ءَ ھجبر نہ دیستگ۔ بلئے کسّ نئیت دانکہ ھمے بندیجاہ ءِ پانگو k ءَ کُش انت۔

ھمے مانگیشّگ، بے وسی، نادزرسی، سرکاری ادارہ ءُ بیوروکریسی ءِ زوراکی ءُ چاگرد ءِ وتساچیں ترس ءُ بیمّ، بے آسریں جیڑگ ءُ بے آسریں جھد ءَ گوں k ءِ زند آسر بیت۔ آ وت نہ زانت کہ چے بوھگ ءَ انت ءُ پرچا بوھگ ءَ انت، بلئے بس آ بزّگ کنگ بوھگ ءَ انت، آزار دیئگ بوھگ ءَ انت، چہ جند ءَ شزار کنگ بوھگ ءَ انت، روچے دمکے، نوکیں کشکے، نوکیں جاھے تاچینگ بوھگ ءَ انت، بلئے اے درستیں تچ ءُ تاگاں ھچ آسر نیست۔ استیں وھد ءَ مئے چاگرد اوں ھمے ھوپ ءَ گوٛر جتگ ءُ ما ھم چو k ءَ نہ زان ایں کہ گوما چے بوھگ ءَ انت ءُ پرچا بوھگ ءَ انت۔ بس درست مانگیشّ اتگیں ءُ ما درست بے وس ایں۔

میلان کنڈیرا کہ چہ کافکا ءَباز متاثر اِنت آ ھم کافکا ءِ ھمے  سنچ ءُ بود ءِ منّوگر اِنت۔ وتی کتاب ”گدار ءِ اِزم“ ءَ ھر دومی ھبر ءَ پد آ کافکا ءِ درور ءَ دنت۔ 

”کافکائیت ءِ دنیا ءَ کارست چو افلاطونی ھیالے ءِ دروشم ءَ انت۔  آ راستیں گواچنے ءِ جھگیری ءَ کنت ءُ مردم ءِ جند ءِ ھستانک چو سکرین ءِ سر ءَ درائیں ساھگے ءَ انت۔“ بزاں کافکا ءِ کسّھاں اے زانگ نہ بیت کہ راستی کجام انت ءُ واب ءُ ھیال کجام انت۔ اے ھردو ءُ گوں وت انچو ھور ءُ تور بنت کہ ھر کارست مانگیشّ اِتگ۔ وتی جند ءِ تھا مانگیشّ اِتگ ءُ چاگرد ءِ گلام چوٹاں ھم انچو گار اِنت کہ ھچ دیما پہ درکپگ ءَ راھے شوھاز اِت نہ کنت۔ نہ وتی جند ءَ رکّینت کنت ءُ نہ اے ھبر ءَ زانت کنت کہ گوں آئی ءَ پرچا چو بوھگ ءَ انت۔ 

کافکا ءِ کسّھانی مستریں جوانی آئی ءِ وتی درشان ءُ کسّہ ءِ جتائیں دروشم انت۔ ھرکس کافکا ءَ وتی ھساب ءَمار اِت ءُ مانا کت کنت۔یکّ ٹولی آئیءِ کسّھاں گوں مارکسزم ءِ عینک ءَ چاریت،کسے آئی ءَ نیکرائی دروشم ءَ گندیت ءُکسے آئی ءَ وجودیت ءِ آدینک ءَ چاریت۔ بلئے کافکا اسل ءَ انچیں کسّہ یے کہ یک ھاسیں وھدے یا لیکہ یےءِ فریم ءَ بندیگ کنگ نہ بیت۔ اے تب ءِ بنگیجکار ھم ھما انت۔ بلئے دانکہ آئی ءِ کسّھاں کسے گوں ھورتی ءَ مہ وانیت، آ کافکائیت ءَ سرپد بوت نہ کنت۔

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

شوھاز