”چگرد پلّ اِنت“ بلوچی ءِ جوان تریں گداراں چہ یکّے

 ”چگرد پلّ اِنت“ بلوچی ءِ جوان تریں گداراں چہ یکّے

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

من ھما اِنت کہ بلوچی ءِ وانگ بندات کتگ، لھتیں انچیں نام انت کہ ھر لبزانکی دیوان ءُ مجلس ءَ آ ما اِشکتگ انت۔ حنیف شریف چہ ھمے ناماں یکّے۔ بلیدہ ءَ آ زمانگ ءَ کہ کتاب ءُ وانگ ءِ ربیتے است ات، گڑا مدام سنگت کہ ھوار نشت انت، آھاں لھتیں انچیں نبشتہ کارانی نام گپت ءُ آھانی نبشتگیں کارانی سر ءَ باوست کت کہ آ پہ ما نوک اِتنت۔ بلئے واھگ ات کہ دریگتیں ھمے نبشتہ کار ما بہ دیستین انت کہ گندگ ءَ چونیں مردم انت۔ لھتیں وَ ھیر ما دیست، بلئے تا وھدی کہ ما سپری ءُ گردگی بوتیں، بازینے ءَ چرے دنیا ءَ لڈّ اِتگ ات ءُ بازینے ءَ  اے ملک ءَ چہ۔ چوکہ منظور بسمل، حنیف شریف ءُ ناگمان۔ اے انچیں نبشتہ کار اِتنت کہ منی دل ءَ مدام لوٹ اِت اشاں بہ گنداں، بلئے وھد ءَ موہ نہ دات۔ البت اشانی نبشتگیں کارانی دروشم ءَ مدام گوں اشاں ھم نیاد باں ءُ انچو سما بیت کہ ما انگت نہ سستگیں، بلکیں ھوار ایں۔

بلوچی نبشتہ کنگ ءِ بنداتی دور ءَ نہ ما زانت کہ کتاب کجا رسیت ءُ نہ کتابانی گچین ءَ چہ آشنا اتین۔ بس ھردیں سر کہ تربت ءَ کپت، ما ”پاک نیوز ایجنسی“ ءَ چکّرے جت ءُ ھر ڈولیں تاک ءُ کتابے کہ دست، ما زرت۔ 

ھمے دور ءَ حنیف ءِ گدار، ”چگرد پلّ اِنت“ من لوٹ اِت بلئے من ءَ نہ رست۔ رند ءَ چہ سکول ءِ کتابجاہ ءَ من شوھاز اِت ءُ ونت، بلئے آ وھدی منی ھچ سر پِر بہ بوت۔ البت کسّہ من ءَ وش بوت ءُ مرچی کہ پانزدہ سال ءَ پد اے کسّہ ءَ وانگ ءَ آں، مرچی اوں من ءَ کسّہ وش بوت۔

بلئے نوں من کسّہ ءِ وشّی ءَ ھوار اے گدار ءِ ھما تک ءُ پھناتانی پشکانڈگ ءُ زانگ ءِ جھد ءَ آں کہ آ دور ءَ نہ من زانتگ انت ءُ نہ اینچو ھژّار بوتگاں کہ اے ڈولیں ھورتیں چیزانی بابت ءَ بہ نندان ءُ بہ جیڑ آں۔

اے گدار (چگرد پلّ اِنت) 2010 ءَ چہ ”ساربان شنگکار کیچ“ ءِ نیمگ ءَ چاپ بوتگ۔ اے انچیں زمانگے ات کہ چست کنگ ءُ برگ ءُ کُشگ ءُ دور دیئگ ءِ درچے بندات بوتگ ات، پدا اشی ءَ ھوار لبزانکی ءُ سیاسی چست ءُ ایر ھم وتی سر ٹلّ ءَ رستگ اِتنت۔ ھمے زمانگ ءَ ھم حنیف وانگ ءَ ات، نبشتہ کنگ ءَ ات، تامرساچی ءَ ات، بلئے پدا حنیف بیگواہ بوت، درانڈیھ بوت ءُ ھما حنیف انت کہ چہ ھاک ءَ سستگ، بلئے ھاک ءَ چہ شمشکار نہ اِنت۔

حنیف ءِ اے گدار کہ بندات بیت، مردے ڈاک ءَ سپرءَ انت ءُ دیم پہ البرز ءَ رؤگ ءَ انت،ھور ءَ گپتگ، ڈاک ھلاس نہ بیت، جمبر برّگ ءِ وڑ ءَ نہ انت ءُ سپاھی نمبر 6418 ءَ دیم پہ وتی منزل ءَ رھادگ انت۔ آئی ءَ روباھی پوست ءِ کلّی یے  بڈّ ءَ انت، توپکے گون انت ءُ بس ڈاک انت ءُ سپر اِنت۔

بلئے ھمے ڈاک ءَ سپر ءِ وھد ءَ  آ مدام جیڑان انت۔ برے گوٛست ءِ کسّھاں گیر کاریت ءُ  برے وتی ھمے سپر ءِ جنجالانی بابت ءَ جیڑیت، پدا کہ گیگ بیت گڑا سما کنت کہ ”مرگ ٹگّے.“ آ باریں کجام جاہ ءُ کجام دروشم ءَ آئی ءَ دپ کپیت ءُ آئی ءِ ساہ ءَ گیپت۔

سرجمیں گدار ھمے تکنیک ءَ نویسگ بوتگ، بزاں کسّہ ”نن لائنیر تکنیک“ءَ اِنت۔ اناگت ءَ بہ چار گوٛست ءِ کسّھے، پدا ھمے کسّہ ءِ نیام ءَ دگہ کسّھے بندات بیت، اے کسّہ آسر بہ بیت کہ کارست پدا وتی ”مرچیگ“ ءَ کئیت ءُ استیں وھد ءَ جیڑیت۔ اے گدار ءِ یک جوان تریں پھناتے ھمیش انت کہ اد ءَ کسّہ کار ءَ روایتی لائنیر تکنیک ءِ بدل ءَ نن لائنیر تکینک کارمرز کتگ، کسّہ گیشتر پژدری کسّھانی دروشم ءَ دپ دیان ءَ دانکہ آسر ءَ برتگ۔

دومی اے گدار ءِ وانگ ءَ برے برے سما بوت کہ اے رھبند پہ زانت یا پہ نہ زانتی نبشتہ کار ءَ چہ میلان کنڈیرا ءَ متاثر بوتگ ءُ گچین کتگ۔ چوکہ حنیف وانوکیں نبشتہ کارے ءُ آئی ءَ لبزانک پہ دلجمی ونتگ، پمشکا یکّیں گدار ءَ آئی ءَ بازیں نوکیں کتہ کاری یے کتگ۔ اے گدار اوں انچوش انت کہ مردم نہ زانت یکّ کارستے ءِ گوں دومیگ ءَ سیادی چے انت۔ کسّہ کہ گڈّسر ءَ رسیت نوں کارستانی نیام ءِ سیادی پدّر بیت۔ پہ درور، سپاھی نمبر 6418 ھمے سپر ءَ جیڑان انت ءُ آ مبارکی ءِ ترانگ ءَ کپیت، بلئے اد ءَ آ نہ زانت کہ مبارکی باریں ملک ءَ انت یا نہ، مرتگ یا زندگ انت، بلئے کسّہ کہ آسر ءِ نزّیک ءَ رسیت نوں اے کارست زانت کہ مبارکی زندگ انت۔ پدا ھم آ دلجم نہ انت کہ باریں اے ھما مبارکی انت یا دگرے۔ 

ھمے ڈول ءَ اُتمان ءِ کارست کہ بندی جاہ ءَ بندیگ انت، آئی ءِ بابت ءَ کسّ نہ زانت کہ کئے انت۔ بس پہ ھمے ڈوہ ءَ گرگ بوتگ کہ آئی ءَ یاگیان ءَ سلاہ ءُ وردن پجّارینتگ۔ بازیں وھدے ءَ پد نوں اے ھبر پاشک بیت کہ  اُتمان اسل ءَ مبارکی ءِ نماسگ انت کہ آئی ءِ پت پیسر ءَ سرکار ءَ کُشتگ۔ یا ھمے ڈول ءَ ادریس انت کہ مبارکی گوں آئی ءَ وتی کسّھاں کاریت۔ اے ھبر ھم بندات ءَ پدّر نہ انت کہ مبارکی گوں کئے ءَ گپّ ءَ انت۔ اے در نیم ءَ رسیت، نوں زانگ بیت کہ ادریس تاکارے ءُ آ ھنری ءِ ھمبرائی ءَ  اد ءَ پہ مبارکی ءِ گلگدار ءِ گرگ ءَ اتکگ، مبارکی گوں ھمیشی ءَ گپّ ءَ انت۔

بزاں مبارکی ءُ سپاھی نمبر 6418 یکّیں دور ءَ مسکت ءِ پوج ءَ بوتگ انت، اتمان کہ بندی جاہ ءَ انت، مبارکی ءِ نماسگ انت۔ گل خان سیٹھے کہ گوکانی بیپارے کتگ ءُ وت سر ءَ گرگ ءُ بندی کنگ بوتگ ءُ گوں اتمان ءَ ھمے بندی جاہ ءَ بندیگ انت۔ اے درستیں کارست کسّہ ءِ آسر ءَ کا اَنت ءُ پدّر بنت۔ میلان کنڈیرا ءِ گوٛر ءَ ھم گیشتر انچوش انت کہ یکّ کارستے ءِ کسّہ جتا جنزگ ءَ انت، دومی ءِ جتا جنزگ ءَ انت ءُ پدا ھمے کارست اناگت ءَ ھوار کپ انت، نوں وانوک ءَ سما بیت کہ اشانی نیام ءَ سیادی چے بوتگ۔

اشی ءَ ابید کسّہ ءِ جوان تریں پھنات کہ من ءَ دوست بوت، آسر اِنت۔ کسّہ انچو آسر کنگ بوتگ کہ وانوک نہ زانت دیما چے بیت، بزاں نبشتہ کار ءَ کسّہ نہ کٹّینتگ، بلکیں وانوک ءِ سر ءَ یلہ داتگ ءُ بازیں ”امکان“ ءِ گنجائش است۔ 

کسّہ ءِ آسر ءَ مبارکی کہ گوں ادریس ءُ ھنری ءَ گپّ ءَ انت، اناگت ءَ گپّ ءَ بس کنت ءُ تھت ءِ سر ءَ تچک بیت۔ مبارکی ھما پیرمرد اِنت کہ سرکار ءَ آئی ءِ درائیں بازار لڈّینتگ، بلئے آ تھنا ھمد ءَ نشتگ ءُ وتی بازار ءِ پانگ انت۔ آئی ءَ مرگ کشّ اِتگ کہ من مراں، بلئے وتی ھنکین ءَ یلہ نہ کناں۔ سرکار ءَ آئی ءِ بازیں سیاد ءُ آزیزے کُشتگ، آئی ءِ نماسگ اُتمان گپتگ ءُ بندی کتگ، پدا ھم مرد پد کنزگ ءِ وڑ ءَ نہ انت۔ اُتمان بندی جاہ ءَ لٹّاں کُشتگ ءُ ھمود ءَ اھوتی کلّ اِش کتگ۔ مبارکی ءِ ھما سنگت سپاھی نمبر 6418 آئی ءِ میتگ ءِ نزّیک ءَ انت ءُ کور ءِ آپ ءَ گٹّ انت۔ آئی ءِ واھگ انت کہ کور ءَ آ دست کہ باں گڑا مبارکی ءِ میتگ ءَ مان ترّاں ءُ آئی ءَ الّم گنداں۔ پدا کہ دگہ  لھتیں مردم کئیت، گڑا سپاھی ھمے ھارکتگیں کور ءَ دور کنت۔ چد ءُ پد زانگ نہ بیت کہ آ زندگ بیت یا مِریت، کور ءَ آدست بیت یا گوں کور ءِ آپ ءَ رؤت۔ ھمے ڈول ءَ اے ھم زانگ نہ بیت کہ آ باریں پشت کپیت ءُ مبارکی ءِ میتگ ءَ رؤت یا نہ۔ یا مبارکی باریں وتی نماسگ ءِ مرگ ءَ سئی بیت یا نہ۔ یا سرکار باریں چون کنت پدا، مبارکی ءَ چہ میتگ ءَ کشّیت، آئی ءَ کُشیت یا آ داں زندگ انت ھمد ءَ پشت کپیت۔ ادریس کہ تاکارے ءُ نامی ئیں انگریزی روتاکے ءِ سب ایڈیٹر اِنت، آئی ءِ واھگ انت کہ من ڈنّ ءَ رواں ءُ آ گوں ھنری ءَ پمشکا اینچو کار ءَ انت ءُ اے کوہ ءُ کوچّگاں یلہ انت۔ آ باریں اے گلگدار ءَ پد گوں ھنری ءَ ڈنّ ءَ رؤت یا نہ پدا ھما کارگس ءَ پشت کپیت ءُ سب ایڈیٹر ءِ جھت ءَ گوں  in ءُ out  ءِ پولڈراں کمپیوٹر سکرین ءِ سر ءَ مان گیشّیت۔ 

کسّہ ءِ آسر ءِ جوانی ھمیش انت کہ آ وانوک ءَ گوں انچیں جستے ءَ یلہ بہ دنت کہ آئی ءِ تنّگی آسر مہ بیت، بلکیں چمداں ”امکاناتانی“ دگہ درے پچ بہ بیت۔ چوکہ مارکیز ءِ گدار، ”وبا کے دنوں میں محبت“ ءِ کارست(آریزا ءُ فلورنتینو) کہ پنجاہ سال ءِ ودار ءَ پد دچار کپ انت۔ بوجیگ ءَ سوار اَنت ءُ دریا ءَ گردگ ءَ انت۔ آھان ءَ سرکار کہ وتی دمگ ءَ آھگ ءِ اجازت نہ دنت گڑا آ گشیت کہ ما انچو روان کن ایں، تاں ابد۔ نوں آ کجا رو اَنت؟ داں کدیں دریا ءَ گرد انت؟ چنچو روچ زندگ بنت یا کدی مِر اَنت، اے ھما جست انت کہ وانوک ءِ ذھن ءَ پشت کپ انت۔

ھمے ڈول ءَ ”چگرد پلّ اِنت“ ءِ وانگ ءَ پد گدار کہ ھلاس بیت پُشت ءَ وانوک گوں بازیں انچیں جستے ءَ پشت کپیت کہ آئی ءَ اشانی پسّو وت شوھازگی انت ءُ وت اٹکل جنگی انت۔ پہ ھرکس ءَ اے پسّو جتا بوت کن انت، بلئے جست ھما انت کہ منتگ انت ءُ کسّہ وتی پاس ءَ جنت ءُ رؤت۔

نوں کا ایں گدار ءِ ایندگہ تک ءُ پھناتانی نیمگ ءَ۔ اے گدار چوناھا بیانیہ تکنیک ءَ انت ءُ بلوچ ءِ راجی جنز ءِ پژدر ءَ نویسگ بوتگ۔ یاگیانی جیڑہ، سرکار ءِ دست دراجی، مھلونک ءِ گرگ ءُ بندی کنگ ءُ کُشگ ءُ دور دیئگ، ھلکانی لڈّینگ، اے درستیں جنجال گدار ءَ چاگرد کتگ انت۔ اشاں ابید مسکت ءِ پوج  ءَ بلوچانی بھرتی بوھگ ءُ رؤگ، ھود ءِ جنگ ءُ جدل، ٹریننگ ءُ پوجی زند ءِ چست ءُ ایر درست کسّہ ءَ ھوار اَنت۔ چرے کسّھاں ابید مالداری ءُ ساربانی، مکران ءِ ھند ءُ دمگ ءُ ایران ءَ دزّی ءُ شپکّی ءِ ھساب ءَ مال ءِ برگ ءُ آرگ ءَ ھوار دبئی ءَ دزّی ءِ راہ ءَ مال ءُ دلوتانی برگ ءُ بھا کنگ ءِ کسّہ۔ اے درست داں مزنیں مدّتے ءَ بلوچ ءُ پدا ھاس مکران ءِ مردمانی لاپ ءِ شوھازگ ءِ جتائیں وسیلگ بوتگ انت۔ چو کہ مسکت ءِ پوج ءَ رؤگ ءُ پہ پگار ءَ جنگ کنگ، ایران ءَ شپکّی کنگ یا دزّی ءِ راہ ءَ دبئی ءَ رؤگ۔ بلئے حنیف چو کہ انچیں نبشتہ کارے کہ اگاں ھر کسّہ یے بیان کنت، آئی ءَ تچکیں زبانے ءَ بیان نہ کنت بلکیں کسّہ ءَ چو کسّہ ءِ ڈول ءَ کاریت ءُ پدا اے گدار ءَ آئی ءَ  ھمنچو جھد کتگ، ھمنچو سوبین ھم بوتگ۔ 

اے کسّہ وَ درست انچیں کسّہ انت کہ ما چمّ ءِ وت دیستگ انت، یا چہ پیریناں اِشکتگ انت، بلئے ھمے کسّھاں کہ اے گدار ءَ گندئے اد ءَ انچائیں کسّہ یے رُدیت ءُ کسّھی لبزانک ءِ سرٹلّ ءَ رسیت۔

یکّے وَ اد ءَ نبشتہ کار ءَ بازیں چیدگے کارمرز کتگ کہ گندگءَ کارست گوں وت لبجگ ءَ انت ءُ جیڑگ ءَ انت، بلئے بُندر ءَ ھر لبز جتائیں پژدرے داریت۔ چو کہ سپاھی نمبر 6418 کہ ڈاک ءَ سپر ءَ انت ءُ ھور ءَ گپتگ۔ 

آ گوں وت جیڑگ ءَ انت کہ، 

”اگاں اد ءَ من ءَ توپاے بہ گیپت گڑا منی ہدا وت انت۔

اے ڈاک ءَ پہ سر ءِ چیر دیئگ ءَ بوچے یا کاہی ٹالے ہم نیست۔ اسل ءَ اے ڈاک ءِ اڈ بوہگ ءَ رند ہوری ترمپے ہم نہ کپتگ؟ نہ نپتے نہ بیرے؟ ہمے دمان ءَ گروک ءَ جت، پدا بلائیں گرندے ءَ توار کت۔“ (تاکدیم۔8)

اد ءَ اگاں ما ھمے یکّیں ندارگ ءِ پژدر ءَ ھمے جاور  ءَ گوں اے چیدگاں بہ تپّاس ایں اے دگہ سرجمیں جھانے۔ سپاھی چوکہ یاگی یے ءُ چلّ سال بیت کہ سرکار ءِ بگیر ءَ جنگ ءَ انت۔ اے دمان ءَ آ پہ وتی منزل البرز ءَ رؤگ ءَ انت۔ اد ءَ البرز اسل ءَ ھما گڈّی منزل انت کہ پہ آئی ءَ آ گوں وتی سنگتاں گون انت ءُ اینکاسیں دراجیں مدّتے بیت کہ جنگ ءَ انت ءُ باریں تنیگت ءَ چنچو دیمونی یے داتگ۔ آئی ءِ ھمبراہ بس توپک ءُکلّی انت۔ توپک ”بغاوت“ ءِ نشانی انت ءُ روباھی پوست ءِ کلّی پہ آئی ءَ زند ءِ اُمیت انت۔ آپ وت ھم زند اِنت ءُ آپ ءَ پرّیں کلّی زند ءِ چیدگ انت۔ بلئے ھمے ندارگ کہ آ ڈاک ءَ تھنا سپر ءَ انت ءُ ھور ءَ گوارینان ءَ روان انت۔ چہ گرند ءَ ھم ترسگ ءَ انت ءُ اے ڈاک ءَ ھچ چیزے نیست کہ آئی ءَ چہ توپانیں ھور ءُ گرنداں بہ رکّینیت۔ اد ءَ اے درستیں چیز چیدگ انت۔

چوکہ ڈاک انچیں جاھے کہ ھود ءَ سر ءِ چیر دیئگ ءَ ھچ نیست ءُ آئی ءَ ھور ءَ گپتگ۔ اد ءَ ڈاک آئی ءِ اندری دنیا ءِ درشان انت کہ اے جنگ ءَ آ چینچو بے وس ءُ لاچار اِنت۔ انچیں جاھے رستگ کہ ھود ءَ نہ پُشت ءَ چیزے پشت کپتگ ءُ نہ دیما دگہ دنیایے ءِ گواہ ءُ نشان است۔ ءُ آ مدام ھمے ترس ءِ آماچ انت کہ ھما زور ءِ بگیر ءَ کہ آ جنگ ءَ انت، کجام ھم وھدے ءَ آ جنئگ ءُ کُشگ بیت۔

دومی اے ڈاک آئی ءِ توکی تھنائی ءِ نشون ءَ دنت کہ آ انچیں زورے ءَ گوں جنگ ءَ انت کہ ھما زور ءِ ترس ءَ کسّ آئی ءِ نزّیک ءَ نئیت۔ پمشکا آ بے وس ءُ لاچار انت۔ پہ ھمے ڈولیں جاوراں مبارک قاضی ءَ گشتگ ات،

کسّے منی نزّیک ءَ نئیت ھاکم ءِ ترس ءَ

چارّاہ ءِ سر ءَ ایر اِنت چو دزّ ءَ منی میّت

یا اد ءَ اے ڈاک کارست ءِ ھمے ترس ءَ پدّر کنت کہ اے جنگ ءَ آ بے پڈّل انت ءُ اد ءَ ھچ چوشیں سھارھے نیست کہ ھود ءَ آ دمانے وت ءَ اندیم بہ کنت ءُ چہ زوراک ءِ زوراکی ءَ بہ رکّیت۔ اگاں اے کارست ءِ پژدر ءُ آئی ءِ وتی جیڑگانی رِد ءَ ما ھمے ندارگ ءَ بہ تپّاس ایں گڑا ڈاک ءَ ما پہ ھمے ماناھاں زُرت کن ایں۔

دومی گروک ءِ جنئگ ءُ گرند ءِ توار دژمن ءِ زوراکی ءُ زھرناکی ءِ چیدگ انت۔ چوکہ آئی ءِ نزّ ءَ اے ڈاک ءَ زندگی ءَگرند نہ کپتگ، بلئے ھمے دمان ءَ گروک جنت ءُ جاھے گرندے کپیت۔ اسل ءَ آ ھمے ترس ءِ آماچ انت کہ اگاں اینچو وھد اِنت چہ دژمن ءَ رکّ اِتگ، اشی ءِ متلب اے نہ انت کہ مدامی رکّیت۔ بلکیں دژمن ھم انچو ھژّار اِنت کہ اناگت ءَ چو گروکے ءَ شھم کنت ءُ چو گرندے ءَ سر ءِ نپت ءَ کپیت۔ گرند ءُ گروک اد ءَ ھمے بیمّ ءِ نشون ءَ دیئنت۔ یا بگندئے اد ءَ گروک پہ مزنیں بدلی یے ءِ چیدگ

ءَ زورگ بوتگ۔ چیاکہ کارست راہ ءَ اِنت، منزل ءَ سر نہ اِنت ءُ آ چو ھم نہ زانت کہ آئی ءِ  سنگت چون انت۔ بگندئے انچیں مزنیں بدلی یے آھگ ءَ انت کہ آئی ءِ نشانی ھمنگائی درا بوھگ ءَ اَنت۔ 

اد ءَ ڈاک ءَ کہ ھور یکشل ءَ گوارگ ءَ اِنت، راہ لچّ ءُ مین اِنت ءُ گڈْی ءَ کارست انچو بیزاری بیت کہ آئی ءَ وتی چوَٹّ ھم سر ءَ بار بنت۔ اے ھور ھما جنجال ءُ اڑاندانی چیدگ انت کہ اے سپر ءَ کارست یکتاب ءَ ھمیشانی دیمپان انت ءُ مدام آئی ءَ دارگ ءِ جھد ءَ انت دانکہ آ وتی منزل ءَ سر مہ بیت۔

اگاں کسّہ ءِ ھمے یکّیں در گوں ھورتی ءَ تپّاسگ بہ بیت۔ اد ءَ سپاھی، آئی ءِ منزل، ھور، ڈاک، گرند ءُ گروک ءُ ایندگہ چیدگ گیشّینگ بہ بنت، پہ اے گدار ءِ مزنی ءِ ”ثابت“ کنگ ءَ تھنا ھمے بسّ انت۔ بلئے من اد ءَ ھبر ءَ گوٛنڈ گراں کہ کسانیں نبشتانکے ءَ اینچو ھبر نہ بیت۔

پدا ھمے ڈاک ءَ کہ سپاھی مبارکی ءِ ترانگ ءَ کپیت، مبارکی ءَگوں ھوار آئی ءِ آؤرتگیں درائیں کسّہ آئی ءَ یات انت کہ وتی ساربانی ءِ دور ءَ مبارکی ءَ چون گوں جنّاں ڈیکّ داتگ ءُ پدا ھمے جنّانی کسّہ یے آؤرتگ انت۔  چوناھا جنّ است یا نیست اے دگہ باوستے، بلئے کسّہ ءَ وھدے جنّے درا بیت ءُ پدا جنّے کہ وتی دروشم ءَ مٹّ کنت(چوکہ گوں مبارکی ءَ بیت) بزاں وت ءَ را جناورے کنت، اے کسّھی لبزانک ءَ ”شیپ شپٹنگ“ گشگ بیت۔ اد ءَ مبارکی اے کسّہ ءَ کہ کاریت ءُ گشیت جنّ ءَ چو وت ءَ را ھرے یا اِشترے کتگ ءُ من ءَ ترسینتگ۔ تاکدیم 19 ءَ ھمے کسّہ نبشتہ اِنت ءُ اد ءَ بندر ءَ نبشتہ کار ءَ ھمے تکنیک کار گپتگ۔ اے تکنیک ءِ منیر احمد بادینی ءَ وتی  گدار ”میری ءِ بُرج درا اَنت“ ءَ ھم شرّیں وڑیں کتہ کاری کتگ۔ اے ڈولیں کسّہ ما چہ پیریناں باز اِشکتگ کہ پلاں جاگہ ءَ جنّے ءَ وت ءَ را جنینے کتگ، ھرے کتگ، پاچنے یا دگہ جناورے کتگ ءُ من ءَ ترسینگ ءِ جھد کتگ  ئِے، بلئے ھمے ھبر کہ کسّھی لبزانک ءَ بیان کنگ بیت گڑا اے شیپ شپٹنگ گشگ بیت ءُ حنیف ءَ اے ھم گوں جوانی ءَ کسّہ ءَ جاگہ داتگ۔

اے ڈولیں کسّھاں ھوار ھما جاھانی ندارگ کہ نبشتہ کار ءَ بیان کتگ انت، آ ھم بے مٹّ انت ءُ چیزانی تشبیہ دیئگ ءِ رپک ءَ سکّ بلد انت۔ پہ درور، 

”آئی ءَ مدام مار اِت کہ ہور دنیا ءِ مردمانی لوٹتگیں مراد انت کہ پدا گیدی ءَ پیداک انت۔ باریں کئی کئی مراد انت، باریں چہ کجا کجا کیا کیا کور چاران کتگ ءُ دعا لوٹان کتگ ءُ پدا کور کہ اشانی کوچّگ ءَ گوٛست تہ آئی ءَ ہم وتی مراد ءِ ہمبراہی ءَ دنیا ءِ لوٹکی دیستگ ات۔ پمشکا آئی ءِ دل ءَ کور جنینے ات، لوٹکی ءَ در اَتکگیں جنینے۔ آئی ءَ بچکند اِت۔“ (تاکدیم۔24)

اد ءَ کور ءَ گوں لوٹکی جنینے ءَ تشبیہ دیئگ، ھور ءَ مردمانی لوٹ اِتگیں مراداں گوں تشبیہ دیئگ ءُ پدا اے ندارگ ءَ چو بیان کنگ، اے انچائیں کسّہ کارے ءِ کار نہ انت، بلکیں ھما مردم اشی ءَ کت کنت کہ آ گوں ھورتی ءَ ھرچیز ءَ چار اِت ءُ سما کت بہ کنت۔ آئی ءِ عکّاسی ءَ ھما داب ءَ کت بہ کنت کہ ھما وڑ آئی ءَ وت مار اِتگ۔ اگاں نہ دگرے بوتیں آئی ءَ باریں کور ءَ را سیاہ مارے کتگ ات ءُ پیچ ءُ تاب دیان کتگ ات۔

نامداریں گدار نویس خالد جاوید ھم وتی گلگدارے ءَ ھمے گپّ ءَ کنت کہ پہ کسّہ نویسگ ءَ کسّہ کار ءَ ھر ھورتیں چیز چارگی انت ءُ سما کنگی انت۔ ھما چیز کہ دنیا ءِ نزّ ءَ آھاں ھچ بستار نیست، آئی ءَ ھما چیز تپّاسگی ءُ سما کنگی انت۔ اے گدار ءَ اوں انچیں ھورت ءُ پروشیں چیزانی کسّہ ءُ ندارگ ھوار انت کہ باریں روچے چنچو رند ءَ مئے چمّاں ترّ اَنت بلئے نہ ما چار ایں ءُ نہ سما کن ایں۔ چوکہ ”بوٹ“ انت۔ اے انچیں کسانیں لولکّے کہ نہ ما اشی ءَ بئے کن ایں ءُ نہ اشی ءِ نام ءَ گر ایں، بلئے کسّہ کار ءَ ھمیشی ءِ سر ءَ اوں نبشتگ۔

اتمان کہ بندی جاہ ءِ کوٹی ءَ تھنا کپتگ، آ پہ وتی وھد ءِ تیلینگ ءَ نندیت ءُ بوٹ گیپت۔ ”آئی ءَ نیمروچاں گیشتر نشت ءُ  نیپّگ ءَ چہ بوٹ گپت، آئی ءَ بوٹانی کُشگ ءِ سر ءَ بزّگ بوت، بلئے اُتمان ءَ زانت ہمے بوٹانی سوب ات کہ آئی ءِ وہد ٹکّان ٹکّان  دیما روان ات۔ بوٹ تچیت دُمبا ئِے کپئے، چیر بیت، ۔۔۔ در بہ گیج  ئِے، ٹپّیت۔۔۔۔شوہاز ئِے۔۔۔۔بوٹ ءَ گندئے۔۔۔۔ بہ گر ئِے۔۔۔۔بہ جن  ئِے۔۔۔۔ بہ کُش  ئِے۔۔۔“ (تاکدیم۔31) اد ءَ بوٹ انچیں کسانیں چیزے کہ ما ھچ دلگوش نہ دئیں، بلئے ھما مردم ءِ سر ءَ کہ کپیت آئی ءَ چہ مردمی ءِ کٹّ ءَ بارت۔ یا بگندئے بوٹ ھم اِد ءَ چیدگگ، چیاکہ بوٹ بلوچ ءِ گوٛر ءَ مورمانٹی ءِ نشانی انت۔ ھما مردم یا ٹولی کہ ھنربازی ءَ بلد بیت، ما گش ایں بوٹے۔ بلّے تُری زوراور نہ انت، بلئے وتی بازیں ھنربازیانی سبب ءَ مردم ءَ تینّے دل ءَ دنت۔ اُتمان ءِ ھال ھم ھمیش انت، پمشکا آ گشیت ھر ڈول کہ بیت بوٹ یلہ کنگی نہ انت، گرگی ءُ کُشگی انت۔ بوت کنت اے بوٹ ھما بلوچ انت کہ گندگ ءَ وَ چوشیں زور ءُ تاکتے نیست اش بلئے وتی مکر ءُ ھیلّھاں گوں سرجمیں راجے ءَ را دست اش دپ ءَ داتگ۔

گپّ چوکہ سکّ دور روان انت، پمشکا دگہ یکّ ءُ دو چیزانی سر ءَ گپّ کناں پدا اے کسّہ ءَ آسر کناں۔ دگہ یک چیزے کہ من ءَ دوست بوت اے گدار ءَ آ کارست ءِ ذھنی جاوراں ”Hallucination" ءِ کتہ کاری اِنت۔

اُتمان کہ بندی جاہ ءَ بندیگ انت، بازیں لٹّ ءُ کٹّاں آ برے برے انچو بیت کہ سُرگی نہ بیت۔ یکّے وَ کسان اُمریں ورنایے ءُ دومی بازیں جنگ ءُ چوپگاں آ انچوش بیت کہ اناگت ءَ آئی ءَ برے برے گمان بیت کہ راستی ءُ واب آئی ءِ چمّاں ھور ءُ تور بنت۔ بزاں آ انچیں ذھنی جاورے ءِ دیمپان بیت کہ راستی ءُ ھیال ءِ نیام ءَ پرک ءُ تپاوت ھلاس بیت۔ اے ڈولیں جاوراں مردم ھما چیزاں گندیت ءُ سما کنت یا انچیں توار اِشکنت کہ اسل ءَ نیست انت۔ اے ڈول ھما وھد ءَ بیت کہ مردمے سکّ نادراہ بہ بیت،  ذھنی نادرائی یے یا ذھنی کشّ ءُ چیلّے ءِ آماچ بہ بیت۔ ھمے کیفیت ”الوسی نیشن“ گشگ بیت ءُ اتمان ءِ کارست ھمے نادرائی ءِ آماچ انت۔

 ”اُتمان ءَ بیدء تہاری ءَ دگہ ہچ نہ دیست، اُتمان ءَ گمان بوہگ ءَ ات کہ آ واب کپان ات، بلئے مبارکی ءِ توار گیشّان ات۔

چاراں کوکّارے، شوانگ کوکّار ءَ انت، ہیئّا بیا ئے کہ کوہ ءِ سر ءَ گرک ءَ مئے رمگ ءِ سر بستگ۔ من چاراں دو اَنت، گوش  ئِے مکّ اَنت۔“ (تاکدیم۔39)

اد ءَ کہ بندی جاہ ءَ اُتمان ءَ لٹّ ءُ کٹّ کنگ ءَ انت، آ برے تُسیت ءُ برے بود کنت۔ اگاں ھوش ءُ بود اِنت ھم آ وتی اِنان ءَ نہ انت۔ آ پیرک ءِ توار ءَ اِشکنت کہ کسّہ آرگ ءَ انت، انچیں ندارگاں گندیت کہ آئی ءِ نزّ ءَ اسل ءَ آئی ءِ دیما انت، بلئے ھود ءَ ابید ءِ تھاری ءَ ھچ نیست ءُ ھمے مردم انت کہ آئی ءَ جنئگ ءَ انت۔ کارست ءِ اے ذھنی کیفیت نبشتہ کار ءَ جوانیں رنگے ءَ بیان کتگ۔

اشی ءَ ابید ادریس ءُ ھنری ءِ کارست انت کہ آ اے دمگ ءَ پمشکا کا انت ءُ اد ءِ مردمانی کسّھاں جھان ءَ سر کنگ لوٹ انت دانکہ پہ آھانی جند ءَ راہ ءُ درے پچ بہ بیت۔ چوناھا ھرجاھے کہ جنگ ءُ جدل بیت ھود ءَ یک انچیں ٹولی یے  الّم بیت کہ آ ھمے پُرشت ءُ پروش ءَ پہ وت ءَ ”موقع“ یے سرپد بیت ءُ چمداں پہ وت ءَ جوانیں بانداتے ءِ واب ءَ گندیت۔

اسل ءَ اے گدار ءِ ھمنچو پھنات انت کہ اگاں پہ دلجمی تپّاسگ ءُ نویسگ بہ بیت،ھر پھنات جتا دنیا یے۔ یک گوٛرے جنگانی کسّہ انت، دومی نیمگ ءَ بلوچ ءِ سرڈگار اِنت۔ ھور ءُ موسم انت، شرک ءُ پال انت، کھچر ءُ مال ءُ دلوت انت، کسے پہ لاپ ءِ والینگ ءَ مسکت ءِ پوج ءَ درانڈیھ انت، کسے ایران ءَ شپکّی کنت، کسے ساربانی ءَ انت ءُ کسے گوں دلوتاں کوھاں سری انت۔ کسے بندی جاہ ءَ بزّگ انت، کسے ءَ وتی ھلک  ءِ یلہ کنگ ءَ رازی نہ انت ءُ پہ کسے ءَ ھمے جنگ ءُ جدلانی کسّھانی شوھازگءُ دیما درملک ءَ رؤگ ءِ وسیلگے۔

اے گدار ءَ پمشکا من گشاں کہ چہ بلوچی ءِ جوان تریں گداراں یکّے کہ دگہ بلوچ نبشتہ کاراں وَ بلّ، نبشتہ کار ءِ جند ءَ پدا اے سٹینڈر ءِ گدار نبشتہ کت نہ کتگ۔

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

شوھاز