بیزن سبا بلوچی ءِ سنگینیں رجانکارانی رم ءَ ہوار اِنت۔ آئی ءِ اوّلی رجانک کہ من ونتگ اَت البرٹ کامیو ءِ گدار”Stranger“ ءِ بلوچی رجانک ”درامد“ اَت۔ درامد ءِ وانگ ءَ چہ انچو گُمان بوت کہ اے کتاب بلوچی ءَ نبشتگ، وانگ ءِ نیام ءَ گمان نہ بوت کہ رجانکے۔ اشی ءَ پد بیزن ءِ دگہ بازیں رجانکے آہان بوت ءُ کساس آئی ءِ رجانک کتگیں درستیں کتاب من ونتگ اَنت۔ چیاکہ بیزن ءِ رجانک ءِ تب من ءَ دوست بیت۔ وتی زبان ءِ سر ءَ آئی ءَ دزرس اَست، ہمے چیز آئی ءِ رجانکاں تامدار کنت۔ بیزن ءِ رجانک لبز پہ لبز ءُ گالریچی رجانک اَنت، آزاد رجانک نہ کنت، بلکیں رجانک ءِ ازمی لوٹانی پیلو کنگ ءِ جہد ءَ کنت۔
آئی ءِ گیشتریں رجانک نامداریں نبشتہ کارانی ساچشت اَنت۔ ہمے ڈول ءَ فرانز کافکا ءِ گدار ”The Castle“ آئی ءَ ”قلات“ ءِ نام ءَ بلوچی ءَ رجانک کتگ کہ چہ بلوچی اکیڈمی کوئٹہ ءِ نیمگ ءَ چاپ بوتگ۔
کافکا چوناہا انچیں نبشتہ کارے کہ لیکہ ءِ رد ءَ آ گوں یکّ لیکہ ءَ بندوک نہ اِنت۔ وجودی نبشتہ کارانی لیکہ ہمیش اِنت کہ آ وجودیت ءِ منّوک انت، دومی نیمگ ءَ کسے آئی ءَ لفٹسٹ ءُ دگہ ٹولی یے آ ءَ دیمروی پسند گشیت۔ دگہ لہتیں نبشتہ کارانی لیکہ ہمیش اِنت کہ کافکا ءِ اے گدار یہودیانی پلّہ مرزی ءَ نبشتہ کنگ بوتگ۔ اصل ءَ کافکا ءِ لبزانکی لیکہ وتی جند ئیگ اِنت ءُ آ جونیں کسّہ نویسے بوتگ، لیکہ ءَ چہ گیش آئی ءِ زور کسّہ ءِ سر ءَ اِنت۔
چو کہ اے گدار ”قلات“ ءِ کسّہ یک مردے ءِ کسّہ اِنت۔ کسّہ ءِ بنجاہی کارسے ”کاف“ اِنت کہ یک میتگے ءَ پہ پٹواری ءِ نوکری کنگ ءَ لوٹائینگ بیت بلئے آئی ءَ گشگ نہ بیت کہ آئی ءِ کار چے اِنت۔ ہما جاگہ کہ چمود ءَ آئی ءِ کار ءِ دارگ ءِ آرڈر کئیت آ قلات اِنت بلئے ہمے قلات ءَ آ کدی سر نہ بیت۔ بلکیں ہمے میتگ ءَ کہ کئیت اِد ءِ مردماں وت ہم قلات ءِ بابت ءَ سرپدی نیست۔ کسّ نزانت توک ءَ چے بوہگ ءَ اِنت، انتظامیہ ءِ کارانی تہا ہمنچو پیچ ءُ تاب مان انت کہ کسّ وتی عرض ءَ پہ قلات ءَ سر کت نہ کنت۔ ہمے ڈول ءَ کاف ہمے وڑ ءَ مان گیشّیت۔ آ میتگ ءِ مہمان جاہ ءَ داریت، آئی ءَ بار ءَ گوں قلات ءِ واجہ ”کلام“ ءِ دوستدار فریڈا ءَ مہر بیت۔ ہردو پہ سور ءَ سر گر اَنت بلئے کاف ءَ پیسر ءَ وتی جیڑہ گیشوار کنگی انت کہ آ کدی نہ بیت۔ پدا اوں آ وتی جہد ءَ برجاہ داریت، ہچ شمگ ءُ درگ یلہ نہ کنت بلکیں ہر راہ ءُ درے کہ آئی ءَ سما بیت کہ آئی ءَ قلات ءَ سر کت کنت آئی ءَ شوہازیت۔ میتگ ءِ وانگجاہ ءَ چوکیداری ءِ نوکری کنت۔ واری بزّگی، کم شرپی ءُ ہر وڑیں مصیبتانی دیمپان بیت بلئے وتی جہد ءَ برجاہ داریت دانکہ گڈ سر ءَ قلات ءِ واجہ کاراں چہ یکّے پہ آئی ءِ نیاد ءَ رزا بیت۔ نیاد وَ نہ بیت بلئے آ قلات ءِ مردماں بے وس کنت کہ آئی ءِ ھبراں گوش بہ دار اَنت۔
اے کسّہ جاہے جاہے انچو سما بیت کہ مئے چاگرد ءِ عکّاسی ءَ کنت ءُ برے اَنچو سما بیت کہ مردم ءِ تہ ءُ توکی پُرشت ءُ پروشانی کسّہ انت کہ ہر مردم اد ءَ وت ءَ دیست کنت۔ اے وتی جند ءِ درجَنگ ءِ کسّہ اِنت کہ مردم داں زند ءِ گڈّسر ءَ وتی شوہاز ءَ انت ءُ وت ءَ را شوہازگ اِنت بلئے وتی جند ءِ قلات ءَ سر بوت نہ کنت۔
کتاب ءِ پیش گال ءَ سنگت رفیق نبشتہ کنت کہ بیزن سبا بلوچی ءِ جوانیں رجانکارے چیا کہ آ اردو زدگ نہ اِنت ءُ تچک ءَ چہ انگریزی ءَ رجانک کنت۔ آئی ءِ رجانک ءَ دگہ عیب نیست ابید چہ سرینوکاتاں (Punctuations).اد ءَ یک ھبرے دلگوش کرزیت کہ مئے گیشتر وانوکانی لیکہ ہمیش انت کہ کسے چہ انگریزی ءَ تچک ءَ رجانک کنت بزاں الّم آئی ءِ رجانک جوان بیت، اصل ءَ چو نہ انت۔ اردو رجانکارانی بازیں نزوری است اَنت کہ آ رجانک ءِ وھد ءَ بازیں برّگ ءُ مان دیئگے کن اَنت بلئے اردو ءَ را اوں شرّیں رجانک است۔ چہ انگریزی ءَ رجانک کنگ تہنا جوانیں رجانک ءِ مانزمان نہ اِنت۔ دومی بیزن سبا ءِ اے رجانک ءِ تہا سرینوکاتاں ابید مستریں ردی سیاھگ ءِ ردی انت۔ سرجمیں کتاب انچوش اِنت کہ یک پیراگرافے ہم پہ جوانی وانگ نہ بیت۔ ہر رِد ءُ پیراگراف ءِ تہا الّم ردی یے است۔ کتابے چنچو جوان بہ بیت اگاں آئی ءِ سیاھگ شرّ کنگ مہ بیت ءُ پہ دلگوش ایڈیٹنگ مہ بیت آ وانگ نہ بیت۔ ہمے ڈول ءَ اے رجانک واناکی ہم سیاھگ ءَ باز متاثر کتگ۔ پہ درور جہل ءَ لہتیں رِداں بچار اِت:
*آئی ءَ وتی مورک ہم مُجینت انت۔
اد ءَ ”مورک مجینت۔“ بیت۔ چیا کہ مُورک یکّے ءُ یک مردمے کہ مورک ءَ مجینیت گڑا دیم ءِ مردم گشیت پلانی ءَ وتی مورک مجینت۔ مجینت انت رد اِنت۔
*تو چونیں گپّ کن ئے؟ انچو گشئے چہ جنگل ءَ اتکگ ات۔
اے رِد ءِ تہا ہم ”اتکگ اِت“ رد اِنت، چیاکہ دیم ءِ مردم یکّے ءُ پہ یکّے ءَ ”اتکگ ئے“ گشگ بیت۔ اگاں دیم ءِ مردم باز بوتین انت گڑا گشگ بوتگ اَت کہ شما ”اتکگ اِت۔“
*بچار من گنگدامے نیاں من وتی ہر کار ءِ بدل ءَ لوٹاں۔
اِد ءَ کار ءِ بدل نہ بیت بلکیں ”مزّ“ بیت چیاکہ پہ کار ءِ کنگ ءَ مردم ءَ آئی ءِ مزّ دیئگ بیت بدل نہ بیت۔
*پرچا کہ مارا وتی نندگ ءِ جاہ وتی کار ءِ نزّیک ءَ اڈ کنگی انت تاں کہ مئے جند آسودگ بہ باں ماڑی ءِ تہہ ئے مازانت نہ کناں چونیں جاگہے۔
اد ءَ چوش بیت کہ ” تاں کہ مئے جند آسودگ بہ بیت، ماڑی ءِ تہا ما زانت نہ کن ایں کہ چونیں جاگہے۔“
*آ صفائی ءُ ڈولداری ئے ءِ کہ اُمیت دارگ بوتگ ات، آئی ءِ نام ءُ نشان نیست اَت۔
اد ءَ ڈولداری ءَ پد ”ئے“ ءُ ” ءِ “ ہر دو کارمرز بوتگ اَنت۔ چو کہ اِد ءَ ” ءِ “ کارمرز بیت ءُ ڈولداری ءُ اُمیت ءِ نیام ءَ سیادی ءَ پیش داریت پمشکا ”ئے“ اِد ءَ گیشی انت۔
اے بس لہتیں درور اَنت۔ سرجمیں کتاب چہ ہمے ڈولیں کسانیں سیاھگ ءِ ردیاں پُر اِنت۔ سیاھگ ءِ ججال ہمنچو باز اَنت کہ یکّ تاکدیمے ءَ پنچ، شش بلکیں بازیں جاہ ءَ انگت گیشتر ردی گندگ بیت۔ اے ڈولیں جوانیں کتابے ءِ ہورت وانی بائد اِنت پہ صبر ءُ موہ کنگ بوتیں دانکہ کتاب ءِ واناکی متاثر مہ بوتیں۔ اُمیت انت اکیڈمی دیمتر ءَ اے ڈولیں ردیانی گرگ ءِ جہد کنت۔
No comments:
Post a Comment