عبداللہ شوھاز
چوناہا ہر ساچشتے بہ بیت آئی ءِ زیباہی زبان اِنت۔ اگاں شعرے بیت یا کسّہ یے، زبان آئی ءَ تامدار کنت ءُ زبانے چہ کٹّ ءَ بارت۔ چوکہ منیر احمد بادینی ءِ اگاں ھبر ءَ بہ کن ایں گڑا آئی ءِ مستریں نزوری ہمیش انت کہ ہر ڈولیں جوانیں کسّہ یے نبشتہ بہ کنت، وہدے کتابی دروشم ءَ چاپ بیت پہ وانوک ءَ مستریں جیڑہ آئی ءِ وانگ اَنت۔ یکّے وَ کتابانی پروفاں نہ گیپت ءُ دومی زبان ءَ ہچ دلگوش نہ کنت، بس انچو نبشتہ کنت۔ کسّہ ءُ ھیال ءَ گوں مشکول اِنت بلئے آئی ءَ اے سما نہ اِنت کہ وانوک ءُ نبشتہ کار ءِ نیام ءَ سیادی ءِ مہکم کنوک زبان ءِ جوانیں کارمرزی انت۔
پدا گدار ءِ زبان اگاں تامدار مہ بیت ءُ گوں وتی چاگرد ءَ ہمدپ مہ بیت آ وانوک ءَ کدی ہم گوں وت برت نہ کنت۔ حنیف شریف وتی گدار ”افسانہ“ ءِ تہا وئیلاں انچو دراج کشّ کنت کہ مردم ھیران بیت یکّ وئیلے ءِ سر ءَ اینچو نبیسّگ ءِ گُزر چے اِنت؟ بلئے زبان ءِ شیرکنی ءُ زبان ءِ سر ءَ دزرس بوہگ ءِ سوَب ءَ آ ھبر ءَ ہرچی دراج کشّ بہ کنت وانوک ءَ چہ وت ءَ سِدگ نئیلیت ءُ آئی ءَ گوں کسّہ ءَ ہمبراہ کنت۔
ہمے ڈول ءَ اسلم دوستین ءِ اگاں ھبر ءَ بہ کن ایں آئی ءِ تنیگت ءَ چاپ بوتگیں گدار ”سوتکال“ اِنت۔ سوتکال ءِ مستریں جوانی آئی ءِ زبان اِنت۔ کسّہ ءِ زبان گوں وتی چاگرد ءَ ہمدپ اِنت، پدا کسّہ کار ءَ وتی کارستانی زبان ءِ ھیال ہم گوٛر اِنت۔ چوکہ یکّیں کسّہ ءِ تہا یک مزنیں بہرے کوچّگی مردمانی انت آہانی ھبر گوں ہماہانی تب ءَ ھمگونگ انت۔ پہ درور چالک ءِ ھبر ءَ کنت یا بیٹ ءِ ھبر ءَ کنت، اشاں کوچّگی مردمے پوہ بیت اگاں کسے تیاب دپ ءَ نشتگ یا شہرے ءَ نشتگ آ کدی ہم نزانت کہ چالک چی یے؟ دومی بہر ءِ کارست ناھدا ءُ تیاب دپی مردم اَنت، ناھدا ہم وتی زبان ءُ وتی گالوار ءَ ھبر کن اَنت۔ پہ درور دور، ماھور ساچگ، سنگار، آڈنگہ، بکّار ءُ دگہ بازیں انچیں گال اَنت کہ آ تہنا تیاب دپ ءَ کارمرز بنت۔ نوں نبشتہ کار ءَپہ الّمی انت کہ یکبرے ہما چاگرد ءَ کہ کسّہ ءَ نبیسّگ ءَ انت ہمائی ءِ لبزاں بہ زانت گڑا وتی کارستاں گر ءُ دار کت کنت۔ پدا ہر مردم ءَ ہمائی ءِ کدّ ءَ ھبر پرمات کنت۔ اگاں یک کارستے ناھدایے آ بہ نندیت ءُ شہزانتی ءِ سر ءَ تران بہ کنت گڑا کسّہ چہ کسّہی ءِ کٹّ ءَ رؤت۔ گدار ءِ تہا یک کارستے چو کہ کوچّگی گنوکے لیبو، گنوکیں لیبو ءِ ھبر گنوکی اَنت ءُ ددّیں اُمیت ءِ ھبر ددّی اَنت۔ اگاں لیبو چو ساریں مردمے ءَ ھبر بہ کنت بزاں کہ کسّہ کار بے سوب بوتگ۔ دومی ھبر اش اِنت کہ کسّہ ءَ زیادہی ئیں گالریچ ءُ بتل مان نیست، اگاں جاہے جاہے شعری چنڈے، بتلے یا گالریچے ہوار کتگ ئِے گڑا مردم ءَ انچو سما بیت کہ اے گالریچ یا بتل مان مہ بوتیں کسّہ بے تام بوتگ اَت۔ متلب سرجمی ءَ گدار ءِ زبان آئی ءَ چہ وتی دور ءِ ایندگہ کسّہاں جتا کنت۔
دگہ یک ھبرے کہ اسلم دوستین ءَ باز دلگوش گوٛر کتگ آ کارستانی اندری مارشت ءُ ندارگ کشّی انت۔ سوتکال ءِ ندارگ کشّی ءَ اَنچو کنت کہ وانوک ءَ دشت ءِ کوہنگیں میتگے ءَ بارت ءُ سر کنت، مُکّی یے بڈّ ءَ دنت ءُ پسانی شوانگ کنت دانکہ جنّانی جمپ ءَ بارت ءُ سر کنت۔ اگاں کاروانانی بوجگ ءِ جاہ ءِ ھبر ءَ کنت گڑا وانوک ءَ اَنچو سما بیت کہ آ ہم گوں ہمے کاروان ءَ گون اِنت ءُ ماہکانیں شپے ءَ جاگہے بوتکگ ءُ وتی مہری یے جوکینتگ، چہ تُربَت ءَ ناہے برتگ ءُ بندن ءَ چہ ماہیگے گون ءُ دیم پہ کیچ ءَ رؤگ ءَ انت۔۔۔ من وت ہم گشئے گوں ہمے کاروان ءَ گون اِتاں۔
کسّہ ءِ زمانگ بگندئے گوں مرچیگیں دور ءَ دپ نہ وارت، چیاکہ ما ہمے کسّہ چہ وتی پیریناں اشکتگ انت۔ بس فرق ہمیش انت کہ آہاں وتی سرگوٛست بیان کتگ انت ءُ اسلم دوستین ءَ ہمے کارستان ءَ نزّ آؤرتگ ءُ کسّہ ءِ پوشاک گوٛر ءَ داتگ انت ءُ وتی گوٛستانک کسّہ ءِ دروشم ءَ زندگ کتگ۔ اے دور مرچیگ ءَ چہ کساس یک یا دو کرن پیسر ءِ زمانگ انت بلئے کسّہ کار ءَ انچو گوں زیباہی ءَ کسّہ بیان کتگ کہ گْوادر گشئے ”نود درنزان“ ءِ بندن اِنت ءُ ”سوتکال“ دشت ءِ میتگے ءُ انگت ہما ڈول ءَ ہود ءِ جہہ منند شپانک ءُ مالدار اَنت۔
کسّہ ءَ پہ دگہ چیزے کہ ھژدری انت آ ”چاگرد“ انت۔ سوتکال ءِ چاگرد ہم سرجم ءَ بلوچ چاگرد اِنت۔ مرچیگیں دور نہ اِنت بلئے ہمے ھبر کہ ما چہ پیریناں اشکتگ اَنت ہمے کسّہ ءَ ہما دور پدا چمّاں پدّر بیت۔
سوتکال ءَ نبشتہ کار ءَ پہ زانت وتی کسّہ ءِ مہار گونڈ گپتگ۔ بگندئے آئی ءَ وتی پلاٹ پیسر ءَ رد ءُ بند داتگ ءُ رند ءَ کسّہ ءِ نبیسّگ بندات کتگ ہمے ھاتر ءَ کسّہ ءَ ہمنچو وئیل ءُ واقعات مان انت کہ اگاں کسّہ کار ءَ چو حنیف شریف ءَ ھبر دراج کشّان کتین انت گڑا اے گدار ءَ پہ پنچ سد تاکدیم ہم کمّ اَت۔ البت اے ہمائی ءِ کمال اِنت کہ اینکاسیں مزنیں کسّہ گونڈ گپتگ ءُ جاگہ داتگ۔ اینچو کارست ءِ چِنگ ءُ نزّارگ ارزان نہ اِنت۔
شپانکے سوتکال ءَ اِنت، پدا کاروانے ءَ گوں رؤت، بندن ءَ رؤت، ہمود ءَ وڈالی بیت، پدا فوج ءَ بھرتی بیت، سینزدہ سال ءَ پد واتر کنت ءُ وتی ملک ءَ کئیت۔ کسّہ چمود ءَ بندات بوتگ پدا ہمود ءَ آسر بیت بلئے اے نیام ءَ ہمنچو کارست ہوار کپیت کہ ہر کارست ءَ جتائیں کسّہ یے گون۔ چوکہ آسمی، کاروان ءِ مردم، مورتک، شپ ءِ دیم، عمر جاوا، حیدران ءُ دگہ بازیں انچیں کارست انت کہ ہریکّے ءَ سرجمیں کسّہ یے گون۔
اگاں ھبر ءَ گونڈ بہ گر آں گڑا ”سوتکال“ ءِ چاگرد، زبان ءُ بیان، کارستانی چِنگ ءُ نزّارگ ءِ رِپک آئی ءَ چہ ایندگہ گداراں جتا کنت۔
البت گدار ءَ یکّ ءُ دو کسانیں نزوری ہم مان اِنت، چو کہ ”نود درنزان“ یک جاگہے ءِ نام انت سئے جتائیں رنگ ءَ نبشتگ۔ جاگہے، نود درنزان انت، جاگہے نود دنزان انت، جاگہے نودنزان انت۔ یکّیں جاگہ ءِ نام بائد یکّیں وڑ نبشتہ بہ بیت۔ دومی ٹکّ ءُ ٹگار ہم باز مان انت ئِے۔ پہ درور روان ءِ ھاتر ءَ سئے ٹک(۔۔۔) جَنگ بیت ءُ اَد ءَ ہر گالردے ءَ پدا ہمنچو ٹکّ جَتگ کہ اشاں سیاھگ بے تام کتگ۔
اگاں ماڑی ءِ سر ءَ نشتگیں ڈونڈار ءُ شیران شکاری (لیبو) ءِ کسّہ کمّو دراج تر بوتیں وش تر اَت۔
No comments:
Post a Comment