۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
ما مدام چہ وتی پیریناں اشکتگ کہ بلوچ ذات ءَ عرب انت۔ اے تھنا وتگڑیں ھبر نہ بوتگ انت، بلکیں بلوچ راجدپتر ءِ سر ءَ بنداتی لھتیں کتاب کہ ما ونتگ، آھاں اوں ھمے ھبر ءِ منّارینگ ءِ جھد کتگ کہ بلوچ بندر ءَ عربانی ٹکّ ءُ کٹم انت کہ چوداں جِستگ ءُ اد ءَ اتکگ ءُ آباد بوتگ انت۔
بلوچ راجدپتر ءِ سر ءَ اوّلی کتاب کہ من سرجمی ءَ ونتگ ات، میر گل خان نصیر ءِ کتاب ”تاریخِ بلوچستان“ اَت۔ اے کتاب ءَ اوں گیشتریں سرشون کہ گل خان ءَ داتگ انت، انگریز نبشتہ کارانی کتاباں چہ زورگ بوتگ انت۔ انگریز چو کہ زورگیر بوتگ انت ءُ داں مزنیں مدّتے ءَ آھاں بلوچ ڈیھ ءِ سر ءَ ھاکمی کتگ، پمشکا چہ آھاں اے اُمیت دارگ نہ بیت کہ آ بلوچ ءِ راستیں راجدپتر ءَ نویس انت۔ زورگیر مدام وتی ایردستیں راج ءَ جھل جنگ ءِ جھد کنت ءُ آئی ءِ سر ءَ وتی ھاکمی ءَ پہ کانودی نیمونے پیدا کنت۔ ھمے کار انگریز دپتر نویساں ھم کتگ۔
مئے مردم چو کہ دیراں پد وانگ ءُ نبشتہ ءِ نیمگ ءَ اتکگ انت ءُ بلوچی ءَ دلجمیں رنگے ءَ 1950 ءَ پد نبشتہ کاری بندات بوتگ۔ ھمے دور ءَ بلوچی لبزانک، تاکاری ءُ راجکاری ءَ ھوار راجدپتر ءِ سر ءَ جتائیں مردماں نویسگ بندات کتگ۔ اے دور ءَ ھم بازیں نبشتہ کاراں اردو ءَ نبشتہ کتگ۔ بلوچ انچیں راجے کہ آئی ءِ زبان باز اَنت، پمشکا بازیں زانوگراں پہ نویسگ ءَ اردو گچین کتگ۔
گل خان نصیر بہ بیت، محمد حسین عنقا ،آغا نصیر خان احمد زئی، سردار خان گیشکوری یا جسٹس خدابخش مری، اے بنداتی دور ءِ دپتر نویسانی جیڑہ اے نہ بوتگ کہ بلوچ راجدپتر ءِ گاریں گوھراں بہ شوھاز اَنت ءُ دپتر نویسی ءِ راہ ءُ رھبندانی ھساب ءَ اشی ءِ سر ءَ کار بہ کن انت۔ بلکیں اے دور ءِ لوٹ ھمے بوتگ کہ وڑے نہ وڑے ءَ بلوچ ءِ راجدپتر نویسگ بہ بیت۔ ھر ڈولیں سرشونے کہ است یکبرے ھمیشانی رِد ءَ اے کار بنگیج بہ بیت، دیمتر ءَکہ کار بوھان بیت راستی وت پدّر بیت۔پمشکا اے نبشتگیں راجدپتر ءَ ما سیاسی راجدپترے گشت کن ایں کہ وھد ءِ لوٹانی رِد ءَ گوں زورگیرانی کتابانی سرشوناں نویسگ بوتگ، بلئے اے بلوچ ءِ دلجمیں راجدپتر لیکگ نہ بیت۔
یکّے وَ ھمے دپتر نویساں چہ کسّ دپتر نویسی ءِ پِڑ ءِ مردم نہ انت کہ اے ازم ءِ پیچءُ تاباں سرپد بہ بیت، دومی اشانی گوٛر ءَ اینچو وسیلگ ءُ وھد ھم نہ بوتگ کہ سرجمیں کارے بہ کن انت ءُ وتی راجدپتر ءِ گاریں تاکاں بہ شوھاز اَنت۔ بنداتی دور ءِ اے درستیں دپتر نویسانی کتاباں کہ وان ئے ھود ءَ لھتیں مردمانی سرشون الّم گندگ بنت، چو کہ لالہ ھتو رام، میجر موکلر، ایم لانگ ورتھ ڈیمز ءُ ایندگہ انگریز اپسر کہ اے انگریزانی دور ءِ نامی ئیں مردم بوتگ انت ءُ اشاں پہ وتی راج ءِ نپ ءَ کار کتگ۔ آھاں نہ گوں بلوچی لبزانک ءَ کار بوتگ، نہ گوں بلوچ راج ءَ بلکیں آھانی چمّ مدام بلوچ سرڈگار ءَ سکّ بوتگ انت ءُ اشانی اے سرجمیں کارانی مول ءُ مراد تھنا ھمے بوتگ کہ کجام ڈول ءَ بلوچ ءِ تب ءُ میل ءَ سرپد بہ بئیں ءُ اے سرڈگار ءِ سر ءَ وتی ھاکمی ءِ وھد ءَ دراج کش بہ کن ایں۔ انچو کہ انگریزاں ھندوستان ءِ سر ءَ قبضہ کنگ ءَ پد ھود ءِ مردمان ءَ جاھل ءُ وکشی گشتگ ءُ اے ھبر منّارینتگ کہ اد ءِ مردماں نہ دودمانے است ءُ نہ اے دنیا ءِ بابت ءَ سرپد اَنت، پمشکا اے مئے ڈبّہ اِنت کہ اشاں مھذبیں مردم جوڑ بہ کن ایں ءُ اشان ءَ بازیں چیزے در بہ برائین ایں۔ انگریزاں گوں ما ھم ھمے ڈول کتگ۔ نوں اے ھبر گیشّ اِتگ کہ یک راجے کہ زورگیر انت ءُ تو آئی ءِ ایردست ئے، آ ھجبر تئی راستی ءَ پدّر نہ کنت۔
ھمے دور ءَ سید ھاشمی ءِ گوٛر ءَ اے چیز گندگ بیت کہ آئی ءَ چہ ایندگہ دپتر نویساں جتا پہ وت راھے گچین کتگ۔ سید چو کہ لبزانک ءُ زبان زانتی ءِ مردمے بوتگ، پمشکا آئی ءَ اینچو وھد نہ رستگ کہ راجدپتر ءِ سر ءَ نبشتہ بہ کنت۔ راجدپتر چو کہ وت مزنیں شاھگانیں پِڑے ءُ اشی ءِ سر ءَ کار کنگ ءَ مزنیں وھدے پکار بیت، بلئے سید ءِ کتاب ”بلوچی زبان و ادب کی تاریخ“ کہ ھمے کتاب ءِ سرشون فاروق بلوچ ءَ ھم داتگ۔ چرے کتاب ءَ اے ھبر پدّر بیت کہ سید ءَ نہ انگریزانی سر ءَ بیسہ کتگ ءُ نہ وتگڑیں دپتر نویسانی۔ آئی ءَ ھمے ھبر ءِ منّارینگ ءِ جھد کتگ کہ بلوچ چہ کرناں ھمے سرڈگار ءِ اوبادگ اِنت ءُ چہ دگہ ھند ءُ دمگے ءَ اتکگیں درامدے نہ انت۔
سید ءِ ھمے لیکہ فاروق بلوچ ءَ دیما آؤرتگ ءُ وتی سرجمیں راجدپتری کتاباں آ ھمے بنگپّ ءِ سر ءَ نویسگ ءَ اِنت کہ بلوچ ءَ چہ ھچ جاگہ لڈّ ءُ بار نہ کتگ ءُ نیاتکگ، بلکیں آ چہ زمانگ ءَ ھمے سرڈگار ءِ جہہ منند اِنت ءُ اے ڈیھ ءِ واھند اِنت۔ فاروق بلوچ ءِ کتاب ”بلوچ اور ان کا وطن“ سرجم ءَ ھمے بنگپّ ءِ سر ءَ انت ءُ ھود ءَ آئی ءَ گوں عرب، فارسی ءُ یونانی دپترزانتانی سرشوناں اے ھبر منّارینتگ کہ بلوچ چہ زمانگاں ھمے ھاک ءِ اوبادگ اِنت۔
سید ھاشمی ءَ چو کہ نادراھی ءُ پدا لبزانکی کاراں اینچو وار نہ داتگ کہ دیمتر ءَ ھمے بنگپّ ءِ سر ءَنبشتہ کتین ئِے، بلئے فاورق بلوچ یکّے وَ وت راجدپتر زانتے ءُ ھمے پِڑ ءَ آئی ءَ پی۔ایچ۔ڈی کتگ ءُ دومی راجدوستے۔ بگندئے بازیں دپترنویس گوں آئی ءِ ھبراں تپاک نہ کن اَنت، بلئے نبشتہ کار چو کہ وتی ازم ءَ بلد اِنت، پمشکا ھچ وڑیں اٹکل نہ جنت ءُ نہ گشیت۔ ھر لیکہ ءَ گوں سرشوناں دیما کاریت دانکہ کسے باندا اگاں آئی ءَ رد کنت ھم گوں سرشوناں وتی ھبر ءَ دیما بیاریت۔
اے کتاب ”قدیم بلوچی شاعری کا ہیرو، بابا میر حمزہ بلوچ (تاریخی و تحقیقی جائزہ)“ ھم انچیں جیڑہ یے ءِ سر ءَ اِنت کہ داں زمانگے ءَ بلوچ ءَ ھمے گپّ ءِ پُشت ءَ وت ءَ را ردّ داتگ۔ بگندئے اے بلوچ ءِ کمّ سمائی بوتگ، یا کم زانتی کہ آئی ءَ وتی رگ ءُ ریشگانی پٹّگ ءِ بدل ءَ وت ءَ را دنیا ءِ مزنیں راجے ءَ گوں ھمگرنچ کتگ ءُ ھمے ھبر ءَ دل وشّ کتگ ءُ نشتگ کہ واجہ ما بلوچ ایں ءُ بندر ءَ ما عرب ایں۔ پمشکا ما مزنیں مردم ایں۔
اسل ءَ اے رد منّی چہ بلوچی کوھنیں شائری ءَ اتکگ۔ ھمے شیئر ءِ لھتیں کڑی کہ چوش انت۔
”امتوں پاکی نوی ءِ
کہ جھان ءِ واژہ ات
اولادوں ما میریں حمزہ ءِ
اژ حلبا پھاز کایوں
گوں یزید ءَ جھیڑو ات
صوب درگاہ ءَ گوٛر اَت
کلبلا بمپور ءِ نیاما
ملک ءِ سیستان میزل ات“
ھمے شیئر پھلوانانی وسیلگ ءَ پشت در پشت بلوچاں سر بوتگ۔ رندیگیں دپترزانتاں ھمے شیئر ءِ بنیاد ءَ بلوچ ءَ را عرب گشتگ ءُ آئی ءَ را میر حمزہ ءِ چکّ ءُ پسائندگ لیک اِتگ۔ بلئے راجدپتر اے ھبر ءَ وت گیشّینیت کہ اد ءَ دپتر زانت ءُ شائراں ھما حمزہ ءِ کہ نام گپتگ وتی منّ ءَ آ محمدﷺ ءِ ناکو امیر حمزہ ءِ ھبر ءَ انت کہ بلوچ ھمائی ءِ چکّ ءُ پسائندگ انت۔ آھانی گشگ ھمیش انت کہ امیر حمزہ یک روچے چہ لوگ ءَ درکپیت ءُ سرجنان ءَ دوریں دیارے رؤت۔ ھمود ءَ یک دیھے آئی ءَ گوانک جنت۔حمزہ ھمے دیھ ءَ گوں جنگ کنت ءُ دیھ ءَ کُشیت۔ رند ءَ آ سما کنت کہ من کوہِ کاف ءَ آں۔ ھمد ءَ آ گوں پری یے ءَ سور کنت۔ چہ ھمے پری ءَ آئی ءِ ھرچی چکّ ءُ چلانگ کہ بنت، بلوچ ھمیشانی پدریچ انت۔ پدا بلوچ کہ حضرت علی ءِ دور ءَ گوں یزید ءَ حضرت علی ءِ جنگ ءِ سبب ءَ گلّینگ بنت، آ چہ حلب ءَ در کپ انت ءُ دیم پہ سیستان ءَ کا انت ءُ ھمد ءَ جہہ منند بنت۔
یکّے وَ اے ھبر تچک ءَ پدّر اِنت کہ اے وتگڑیں کسّہ یے ءُ اے ڈولیں کسّہ دنیا ءِ ھر زبان ءُ ھر لبزانک ءَ است انت۔ بلئے ھمے یکّیں شیئر ءِ بنیاد ءَ بازیں مردمے بلوچاں امیرحمزہ ءِ پسائندگ سرپد بوتگ کہ آئی ءَ را بچکّیں چکّ ءِ جند نہ بوتگ۔ محمدﷺ ءِ ھما ناکو کہ آ بلوچانی بُن پیرک گشگ بیت آئی ءِ چکّ تھنا دو جنک بوتگ انت۔ پدا اے شیئر ءِ تھا ھم شائر ءَ اے چیز نہ گیشّینتگ کہ اے ھما امیر حمزہ اِنت۔ اد ءَ بس نام حمزہ اِنت ءُ حلب ءُ کلبلا(بزاں کربلا) ءِ نام است اِنت۔
فاروق بلوچ ءَ پہ ھمے جیڑہ ءِ گیشّینگ ءَ بازیں عربی، فارسی ءُ دگہ ھمے ھند ءِ دپترنویسانی کتاباں پٹّ ءُ پول کتگ کہ ھمے راجدپتری بامرد ءَ بہ شوھازیت کہ بلوچ وت ءَ را ھمیشی ءِ پسائندگ گش اَنت۔ اے سرجمیں کتاب ھمے بنگپّ ءِ سر ءَ اِنت ءُ جتائیں سرشوناں چہ اے ھبر گیشّیت کہ ھمے میر حمزہ کہ بلوچ راجدپتر ءَ بامردے ءِ جھت ءَ زانگ بیت، اے عربے نہ انت ءُ نہ کہ محمدﷺ ءِ ناکو اِنت، بلکیں اے مرد بلوچے۔ نہ کہ اے یزید آ یزید اِنت کہ گوں حضرت علی ءَ جنگ کنت ءُ نہ اے جاگہ آ حلب ءُ کربلا انت کہ کربلا ءِ جنگ ءِ پژدر ءَ زانگ بنت، بلکیں گیشتریں کسّہ وتساچین انت۔
فاروق بلوچ ءَ ھمے عرب دپترنویسانی سرشون کہ داتگ انت ھمے وت اے ھبر ءِ مانزمان انت کہ میر حمزہ عربے نہ بوتگ۔چیا کہ عرباں وتی مردمان ءَ اے ڈولیں نام ءَ توار نہ کتگ چو کہ حمزہ ءَ کتگ۔ پہ درور برے آئی ءَ را ”خارجی“ گشتگ ءُ برے حمزہ الشاری ءِ نام داتگ۔ نبشتہ کار ءِ گشگءِ رِد ءَ عرباں اے سرجمیں دمگ بزاں کرمان، دشتِ لوط، مکران، سیستان ءُ خراسان ءِ جہہ منندان ءَ خوارج گشتگ۔ چریشی ءَ اے ھبر تچک بیت کہ بلّے تُری حمزہ مسلمانے بوتگ, بلئے عربے نہ بوتگ۔ آئی ءِ پت ءِ نام وت ھمے جیڑہ ءَ گیشوار کنت۔ پت ءِ نام لھتیں مردماں ادرک نبشتگ ءُ لھتین ءَ اذرک نبشتگ۔ چرے نام ءَ پدّر بیت کہ اے عربی نامے نہ اِنت۔
فاروق بلوچ ءِ پٹّ ءُ پول ءَ راجدپتری سرشونانی رِد ءَ اے ھبر تچک بیت کہ میر حمزہ کہ داں مزنیں مدّتے ءَ دپتر نویساں عربے لیک اِتگ ءُ محمدﷺ ءِ ناکو گشتگ۔ آ حمزہ بلوچانی بُن پیرک نہ اِنت۔ بلکیں اے حمزہ کہ اشی ءَ بلوچ وتی بُن پیرک گش اَنت، اے بلوچ راجدپتری بامردے کہ خلیفہ ہارون رشید ءُ ماموں رشید ءِ دور ءَ سیستان ءُ ھمے کرّ ءُ گوٛر ءَ جہہ منندیں نامی ئیں بلوچ سردارے بوتگ کہ آئی ءَ ھزارانی ھساب ءَ لشکر گون بوتگ ءُ مدام گوں خلیفہ ءِ داشتگیں ھاکماں دست ءُ پنجگ بوتگ۔ حمزہ ءَ وتی وت واکی ھجبر ببا نہ داتگ ءُ مدام ھاکمانی زلم ءُ زوراکیانی بگیر ءَ پہ جنگ ءَ ساجو بوتگ۔
ھمے جاگھانی نام کہ شائر ءَ گپتگ انت، چہ پٹّ ءُ پول ءَ اے ھبر اوں پدّر بیت کہ اے ”حلب ءُ کربلا“ نہ اَنت بلکیں اے روکپتی مکران ءِ دو ھندانی نام انت ءُ اے ھندانی اسل نام ” ھلبا ءُ کارپلا“ اَنت۔
میر حمزہ کہ بلوچ راجدپتر ءَ نامی ئیں بامردے، آئی ءِ سر ءَ نبشتہ کار ءِ اے کتاب سرجمیں پٹّ ءُ پولے ءُ پٹّ ءُ پولی رھبندانی رِد ءَ نویسگ بوتگ۔ چو فاروق بلوچ ءِ ایندگہ کتاباں اے کتاب ھم کوھنیں جیڑہ یے ءِ سرجمیں رنگے ءَ گیشواری انت ءُ اے ھبر ءِ منّانک اِنت کہ بلوچ ھمے سرڈگار ءِ واھند انت ءُ چہ کرناں ھمد ءَ جہہ منند اِنت۔ بلّے تُری ڈنّی دپتر نویساں اے راج ءَ را دزّ ءُ ڈنگ یا جاھل گشتگ، بلئے بلوچ ءَ ھجبر وتی سرڈگار یلہ نہ داتگ ءُ زمانگ ءَ چہ ھمیشی ءِ پھازگ ءِ ڈبّہ یے کوپگان انت، داں مروچی اوں ھمے کار ءَ کنگ ءَ انت۔
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
شوھاز
No comments:
Post a Comment