چیٹ جی۔پی۔ٹی ءُ بلوچی زبان ۔۔۔ (دومی بہر)

 

 

شما وت دیست کہ چیٹ جی۔پی۔ٹی بلوچی ءِ جستانی پسّواں دات نہ کنت، بزاں اے چیٹ بوٹ کہ مرے زمانگ ءَ دنیا ءَ چہ درساں گیش کارمرز بوھگ ءَ اِنت اے مئے زبان ءَ سرپد نہ بیت۔ نوں اے جیڑہ چوں گیشوار کنگ بہ بیت؟

اسل ءَ ھما زبان کہ دامگ ءَ است انت آھاں Computational language  گش اَنت۔ کمپیوٹیشنل لینگویج ھما زبان انت کہ آھاں سوفٹ ویئر ءُ ایندگہ ایپس کہ دامگ ءِ وسیلگ ءَ چل اَنت، ھمے زباناں ھبر کت کن اَنت ءُ ھمے زبانانی نبشتہاں سرپد بنت۔ بلئے بلوچی ءَ چیا سرپد نہ بنت؟ چیاکہ بلوچی انگت ءَ کمپیوٹیشنل لینگویج سرجمی ءَ جوڑ نہ بوتگ۔ اے درچ ءَ بلوچی اکیڈمی کوئٹہ ءَ وتی پروجیکٹے بندات کتگ کہ این۔ایل۔پی پروجیکٹ گشگ بیت۔ NLP بزاں، Natural Language processing  اے آرٹیفیشل انٹیلیجنس ءِ انچیں پِڑے کہ کمپیوٹر ءَ انچو ھیل دنت کہ آ  مردمانی زباناں ھیل کنت، زباناں گیشوار کت کنت ءُ ھمے زبانانی نبشتہاں سرپد بیت۔ پرے کار ءَ الّمی اِنت کہ تو ھما زبان ءَ کہ کمپیوٹیشنل لینگویج جوڑ کنگ لوٹ ئے آئی ءِ ھر ڈولیں نکانے کہ نبشتہی دروشم ءَ است اِنت آئی نبشتہ کنگ ءُ ایپس یا ویب سائیٹاں ایر کنگ بہ بیت گوں انگریزی رجانک ءَ۔ چو کہ جہل ءِ عکس ءَ شما وت دیست کن اِت کہ نوں بلوچی ننشتہاں گوگل انگریزی ءَ رجانک کت کنت۔ اے ھما لبز ءُ گالجوڑ اَنت کہ گوگل ءَ ھوار کنگ بوتگ اَنت۔ اگاں اکیڈمی ھمے کار ءَ دیما بہ بارت ءُ اکیڈمی ءَ گوں جوانیں مالی کمکّے بہ بیت دیمتر ءَ ھمے زبان سرجمی ءَ گوگل ٹرانسلیٹر ءَ ھوار بیت ءُ پدا ھر ڈولیں ایپے کہ دیما کئیت آ مئے زبان ءَ اوں سرپد بیت۔

بلئے اسل ءَ ھبر بوھگ ءَ ات چیٹ جی۔پی۔ٹی ءِ کہ اے پرچا بلوچی سرپد نہ بیت۔ اے ڈیٹابیس کدی جوڑ بوتگ ءُ کجام رنگ ءَ سپر کنان ءَ داں مروچی اد ءَ رستگ، اے مئے جیڑہ نہ اِنت چیا کہ اشی ءَ ھر مردمے چہ گوگل یا چیٹ جی۔پی۔ٹی ءِ جند ءَ پول اِت ءُ زانت کت کنت۔

مئے جیڑہ اش اِنت کہ چون کنگ بہ بیت دانکہ باندا ھمے وت ساچیں زانت ءِ مستریں ڈیٹابیس مئے ھبراں سرپد بہ بیت ءُ مارا وتی ماتی زبان ءَ پسّو دات بہ کنت۔

اوّلی کار مارا اے کنگی اِنت کہ ما تُری ھرچی یے نبشتہ کن ایں ءُ ھر ڈولیں ایپ یا ویب سائیٹے ءِ ھاتر ءَ نبشتہ کن ایں آئی ءَ بلوچی ءَ نبشتہ بہ کن ایں۔ اگاں ما وٹس ایپ ءَ گوں مردماں نبشتہی دروشم ءَ اھوال کن ایں آئی ءَ ھم بلوچی ءَ بہ کن ایں۔ چریشی ءَ یک چیزے بیت کہ ما بلّے تُری وتی منّ ءَ ھچ کار کنگ ءَ نئیں، بلئے بندر ءَ ما ڈیٹا جوڑ کنگ ءَ ایں۔ وھدے جتائیں ایپس ءُ ویب سائیٹاں بلوچی ءِ نکان ھمنچو باز بیت کہ ھر جیڑہ ءُ ھر بنگپّ ءِ سر ءَ بلوچی نکان دست کپیت گڑا ھمے ڈیٹابیس ءَ مئے زبان ھم ھوار بیت، چیاکہ اے وت ھچ کت نہ کنت دانکہ اشی ءَ چیزے مان کنگ مہ بیت، بلئے اے انچیں رنگے ءَ درارگ بوتگ کہ ھرچی ما ھمے الیکٹرونک گیجٹاں مان کنگ ءَ ایں، اے ھمے ڈیٹابیس ءِ بہر بوھان انت۔

نوں بلوچ وانندگیں مردماں پہ الّمی اِنت کہ ھرکس اے تک ءَ وتی کرد ءَ پیلو بہ کنت۔ اینکاسیں مزنیں زبانے ءِ بار ءَ تہنا یک ادارہ یے وتی کوپگاں زُرت نہ کنت ءُ نہ کہ یک مردمے تہنا اے کار ءَ کت کنت۔ اگاں کسے انچو نشتگ ءُ ھچ کنگ ءَ نہ اِنت، انگریزی زانت بائد اِنت بلوچی بتلے، چاچے، کسّہے یا نبشتانکے بلوچی ءَ نبشتہ بہ کنت گوں انگریزی رجانک ءَ ءُ پدا ھمیشی ءَ گوگل ءَ ایر بہ کنت۔ چریشی ءَ بلوچی ءِ نکان گیش بوھان بنت ءُ انچیں وھدے کئیت کہ بلوچی شاھگانیں زبانے ءِ جہت ءَ دیما کئیت ءُ کمپیوٹیشنل لینگویجے جوڑ بوت کنت۔ پدا گڑا دنیا ءَ ھر ڈولیں ایپے یا ڈیٹابیسے دیما کئیت آ مئے زبان ءِ لبزاں پوہ بیت ءُ مارا وتی جند ءِ زبان ءَ پسّو دات کت کنت۔

پہ درور انّوں تو چیٹ اوپن اے۔آئی ءَ پرومپٹے دئے کہ پہ من اے ڈولیں عکسے جوڑ کن یا ویڈیو یے جوڑ کن۔ تو اگاں پرومپٹ ءَ انگریزی ءَ بہ دئے آ ترا جوانیں نکان جوڑ کت ءُ دات کنت، بلئے ھمیشی ءَ اگاں اردو ءَ بہ دئے آ ڈولیں آسرے نئیت۔ چیا کہ انگریزی ءَ اے چیٹ بوٹ جوانیں رنگے ءَ سرپد بیت ءُ اردو چو انگریزی ءِ ڈولیں مزنیں زبانے نہ اِنت۔ بلئے ھمے پرومپٹ ءَ تو بلوچی ءَ دات نہ کن ئے چیا کہ اے چیٹ بوٹ بلوچی سرپد نہ بیت۔ اگاں بلوچی کمپیوٹیشنل لینگویجے بہ بیت گڑا ما ھمے پرومپٹ ءَ بلوچی ءَ دات کن ایں ءُ آرٹیفیشل انٹیلیجنس ءِ وسیلگ ءَ مئے کار باز ارزان بوت کنت۔

(روان اِنت)