”وجودیت ءُ انسان دوستی“ ءُ جمیل مھراب ءِ رجانک

 

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

بلوچی ءَ در کسّہی لبزانک ءِ رجانک ءِ دیما مستریں اڑاند گالبند اَنت۔ کسّہی لبزانک چو کہ  ھر روچیں گپّ ءُ ٹال ءِ زبان اِنت ءُ ھود ءَ اگاں جاھے جاھے رجانکار مان گیشّیت، آ ھما گالرد ءِ مجگ ءَ وتی زبان ءَ رجینت کنت، بلئے درکسّہی لبزانک ءَ چوش بوت نہ کنت۔ 

چو کہ کسے شھزانتی، نفسیات، راجمان، یا سیاست ءَ گوں ھمگرنچیں بنگپّے ءِ سر ءَ نبشتانکے یا کتابے رجانک کنت، گڑا آئی ءَ ھما گالبند شوھازگی انت کہ بندری گالبند ءِ اسلیں بزانت ءَ دات بہ کن انت۔ پہ درور اگاں راجدوستی ءِ گالبند ءَ پہ نیشنلزم ءَ بہ زورئے گڑا اشی ءَ گوں ھمگرنچیں ایندگہ گالبندانی بدل نیست۔ پہ درور نیشنلٹی، یا نیشن ووڈ یا ایندگہ گالبند دانکہ ٹہینگ نہ بنت، تھنا یک گالبندے درستانی جاگہ ءَ گپت نہ کنت۔ 

ھمے ڈول ءَ من کہ سٹالن ءِ کتاب ”قوم اور قومیت“ ءِ رجانک ءَ اتاں پہ من مستریں جنجال ھمیش ات کہ اے گالبنداں چو بہ گیشّیناں۔ انّوں کہ جمیل مھراب ءِ رجانک ”وجودیت ءُ انسان دوستی“ (کہ سارتر ءِ نبشتانکے ءِ رجانک اِنت) وانگ ءَ اتاں گڑا گمان بوت کہ جمیل اوں ھمے جنجالانی دیمپان بوتگ۔ جمیل ءَ وتی پیشگال ءَ لھتیں گالانی درور داتگ کہ اے گالانی جاھ ءَ من پلاں پلاں گال کارمرز کتگ اَنت، بلئے اشی ءَ ابید اوں باز جاھ ءَ مردم ءِسر پِر نہ بیت کہ رجانکار چے گشگ ءَ اِنت۔ یکّے وَ شھزانتی وت انچیں مزنیں زانتے کہ آ ابید ءِ گال ءُ گالبندانی زانگ ءَ نہ بیان کنگ بیت ءُ نہ کہ سرپد بوھگ بیت، پدا زبانے کہ ھمے گالبندانی جند ءَ چہ زبھر بہ بیت وَ گنتر۔ پدا اوں جمیل ءَ وتی وس ءُ واک ءَ جھد کتگ ءُ اے پہ بلوچی ءَ نیکیں پالے کہ درکسّہی لبزانک بلوچی رجانک بوھگ ءَ اِنت۔ 

البت جمیل ءِ رجانک ءِ یک نزوری یے اش اِنت کہ آ بلوچی ءَ چو اردو ءِ سٹرکچر ءَ رجانک کنت۔ اگاں ھمے نزوری ءَ دلگوش گوٛر بہ کنت،  بلوچی ءَ جوانیں مڈّی یے دات کنت۔

۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔

شوھاز