۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
باز بری مئے رکشان دمگ ءِ لبزانکی سنگت گلگ کن انت کہ منیر بادینی ءَ اینچو گدار نبشتگ ءُ تنیگت ءَ بلوچی ءَ کلّاں گیش گدار ھمائی ئیگ انت۔ پدا اوں مکران ءِ لبزانت پرچا منیر ءِ سر ءَ اینچو نبشتہ نہ کن انت یا آئی ءَ اینچو ارزشت نہ دیئنت، چو کہ مکران ءِ نبشتہ کاراں دیئنت۔ من ھمے گلگداریں سنگتاں جست کناں، کہ شما منیر ءِ کجام کجام گدار ونتگ انت؟ بقولِ خارانیانی ءَ کلّانی دپ پچ بیت۔
نوں ھبر اش انت کہ اگاں کسے ءَ منیر ءِ جند ءِ ساچشت نہ ونتگ انت گڑا آ اے ھبر ءَ چون زانت کہ آئی ءِ سر ءَ چے نبشتہ بوتگ ءُ چے نہ بوتگ۔ اے ھبر ءَ ھما مردم بہ کنت کہ آئی ءَ وت منیر پد جتگ ءُ آئی ءِ لبزانکی بالاد ءِ سر ءَ نبشتگ۔ اے مردماں کئے سرپد بہ کنت کہ اینچو پٹّ ءُ پول ءُ نبشتہ کہ منیر ءِ سر ءَ مکران ءِ نودربر ءُ نبشتہ کاراں کتگ انگت دگہ ھچ دمگ ءِ مردماں نہ کتگ۔ دومی آئی ءِ جند ءِ ھلک ءِ مردماں آئی ءَ را اینچو نہ پہم اِتگ، اینچو کہ مکران ءِ نودربراں ونتگ ءُ آئی ءِ سر ءَ تران کتگ۔
نوں بیا ھمے ھبر ءَ کمّے دیما بر ایں کہ اینکاس گدار ءِ نویسگ ءَ ابید اوں منیر ءِ سر ءَ پرچا اینچو نبشتہ نہ بوتگ۔ اسل ءَ ھرکس ءَ کہ آئی ءِ پنچ گدار ءَ گیش ونتگ، آئی ءَ سما کتگ کہ ھما بنداتی ردی کہ آئی ءِ یکّ کسّہ یے ءَ است انت، ھمے ردی ھرکتاب ءَ ھوار اَنت۔ پدا ھما ”سین“ ءُ ھما جنجال کہ پہ زور یکّ کسّہ یے ءَ ھوار کنگ بوتگ انت، آ ھرجاہ ھمے رنگ ءَ ھوار کپتگ انت ءُ گیشتریں گدار اِش ھوادگ کتگ انت۔ کسّھانی تھا ھمے ”ریپیٹیشن“ ءَ گیشتریں کسّھانی تام برتگ۔
دومی پہ نبشتہ کارے ءَ بنداتی چیز وتی زبان ءِ پھمگ ءُ زبان ءِ بنیادی ”سٹرکچر“ ءِ زانگ انت۔ اگاں منیر ءَ کسے وانیت، آئی ءِ دیما مستریں اڑاند نبشتہ کار ءِ زبان اِنت۔ یکّیں گپّ ءَ ھر دومی تاکدیم ءَ دگہ ڈول جنت ءُ پدا یکّیں لبزءَ باریں چنچو رنگ ءَ نبشتہ کنت۔ نہ بلوچی ءِ تب ءِ ھیالداری یے کتگ ءُ نہ ردانک ءِ زبان ئِے پلگار اِتگ۔ کساس گیشتریں کتابانی اوّلی ”ڈرافٹ“ گالسنج کنگ ءُ چاپ کنگ بوتگ انت۔ بگندئے بازیں مردمے اشاں نزوری سرپد نہ بیت، بلئے پہ نبشتہ کارے ءَ اے ھیب انت کہ آئی ءِ زبان چو بے سر ءُ بے وڑ بہ بیت۔ من مدام ھمے گپّ ءَ کناں کہ اگاں کسے منیر ءَ وانگ لوٹیت گڑا پیسر ءَ اے ھبر ءَ بہ زانت کہ آئی ءِ زبان ڈالچار کنگی انت ءُ بس کسّہ وانگی انت۔ دگہ جیڑہ یے کہ آئی ءِ بازیں گدارانی انت، اد ءَ اوں است انت۔ گدار ءِ سر ءَ شنگکاری ادارہ ءِ نام نبشتہ نہ انت۔ چو کہ پہ پٹّ ءُ پولکاراں الّمی انت کہ اگاں کسے کتابے ءِ سرشون ءَ دنت گڑا ھما کتاب ءِ شنگکار ءُ چاپ ءُ شنگ ءِ شھر ءِ نام ءَ ھم نبشتہ کنت۔ ھمے نا دلگوشی ءِ سبب ءَ اے پہ پولکاراں دگہ جنجالے ودی کنت۔
نوں اے گدار”شپانک ءُ گرک“ کہ من ونت، اد ءَ اوں ھال ھمیش ات۔ نہ زبان ءِ ھیالداری کتگ ئِے ءُ نہ کہ نبشتہ رھبند ءِ۔ پمشکا زبان ءِ سر ءَ ھبر نہ کن ایں، تھنا کسّہ ءَ چار ایں کہ نبشتہ کار ءَ کسّہ چوں بندات کتگ ءُ دیما برتگ یا کسّہ ءِ جتائیں بھر آئی ءَ چوں ٹریٹ کتگ انت۔ کسّہ چو بندات بیت۔
”میتگ ءِ سارتیں گوئر بام ءِ تہا عزت وتی بونگ ءِ تہا پترت کہ ڈنّ ءَ ڈگار چو سِنگ ءَ بستگ ات ءُ آئی جہلگ ءُ دراجیں کھڈّ ھم سیاہ تہار ءُ سارت اَت، بلئے چہ ڈنّی سارت ءَ کم تر!۔۔۔۔۔۔۔“
اوّلی ردی وَ اش اِنت کہ ”گوٛربام“ ءِ تھا ھچ دمگ ءَ گشگ نہ بیت ءُ دومی زمین چو سنگ ءَبستگ ھم رد اِنت۔ سیمی پہ کُڈّ یا کرگین ءَ جھلگ گشگ نہ بیت، لُمب اِتگیں یا پٹکّیں انگت بوت کنت۔ کرگین یا کڈّ لوگے ءُ لوگ ءِ واست ءَ کسّ جھلگ نہ گشیت۔ نوں اگاں گدارے ءِ اوّلی گالرد ءَاینچو ردی مان بہ بیت، گڑا چون گدار وانوک ءَ وتی ھمبراہ کت کنت۔ اے چوشیں کسانیں ردی نہ اَنت کہ ڈالچار کنگ بہ بنت، بلکیں اے زبان ءِ ھما بنیادی ”سٹرکچر“ ءِ جند ءَ پرشت ءُ پروش کنگ اِنت۔ تھنا اوّلی گالرد نہ بلکیں سرجمیں گدار ءِ ھمے ھال اِنت۔
گدار ءِ کسّہ اے ڈول انت کہ عزت نامیں شپانکے است کہ وتی ھلک ءِ چوَکّے گون اِنت۔ اناگت ءَ گُرکانی ٹولی یے ھمے چوَکّ ءِ سر ءُ بھتاں کپیت ءُ ھر روچ بیڑ بر اَنت ءُ ھلک ءِ پساں چہ بنجاہ ءَ گر اَنت ءُ ور اَنت۔ عزت ھمے ھبر ءَ سکّ پریشان بیت۔ آئی ءَ کچکّے ھم است کہ ماشی نام اِنت ئِے۔ چو کہ کسّہ کار کسّہ ءِ رِپک ءَ بلد اِنت، پمشکا آئی ءَ کچکّ ءَ را نامے داتگ، ”ماشی“۔ کچکّ ءَ ابید ھم درائیں کارستانی نام بلوچی ذگریں نام انت، چو کہ عزت، مزار، بوھیر، شکّل، زامران، فاضل ءُ دگہ بازیں۔
گدار ءِ چاگرد ھم بلوچ کوچّگی زند اِنت۔ ریکانی نیام ءَ ھلکے، مردم سرجمیں روایتی بلوچ انت۔ بس رمگ ءِ کسّہ اِنت، گرکانی گوں عزت ءَ جنگ اِنت ءُ کچکّ عزت ءِ ھمبراہ اِنت ءُ چوَکّ ءِ پاسپان اِنت۔
چوناھا اے گدار ءِ سئے ئیں بنجاھی کارست، گرک، شپانک ءُ کچکّ، چیدگ انت۔ البت ھمے ھبر ءَ منی سر پِر نہ بوت کہ کتاب ءِ نام ءَ کچکّ ءِ نام پرچا ھوار نہ اِنت۔
پدا اے سئے ئیں چیدگ انچین انت کہ جاورانی ھساب ءَ وتی بزانت ءَ مٹّ کن انت۔ اگاں سیاسی بنگپّے گڑا ھود ءَ گرک ”چالاکی، دلیری یا مھکمی“ ءِ چیدگ ءَ زورگ بیت۔ ھمے ڈول ءَ اگاں نفسیاتی جیڑہ یے بیت، ھود ءَ اے چیدگانی بزانت مٹّ بیت، بلئے منیر ءِ اے گدار چہ بنگپّ ءُ چاگرد ءَ پدّر اِنت کہ سیاسی رِد ءَ اے چیدگ زورگ بوتگ انت۔ چو کہ کوچّگی زند، ریگزار، نا دزرسیں رمگ ءُ بزّگیں شپانک اے درست وڑے نہ وڑے ءَ بلوچ ءِ راجمانی زند ءِ عکّاسی ءَ کنگ ءَ اَنت۔
اگاں اے پژدر ءَ ما بہ چار ایں گڑا رمگ اِد ءَ گلامیں ءُ نا سرپدیں راج ءِ چیدگ اِنت۔ شوانگ راجی رھشون اِنت، بلئے آ اوں چو وتی راج ءَ نا دزرس اِنت۔ آھانی پھازوک اِنت، بلئے وت نا دزرس اِنت۔ کچکّ ھما راجی جھد کارانی چیدگ انت کہ وتی باسکانی زور ءِ ھال ءَ سئی اِنت، بلئے پدا ھم پہ راج ءِ پھازگ ءَ چہ وتی جان ءَ سر گوٛزیت ءُ گوں زوراکاں دیم پہ دیم بیت۔ گُرک اد ءَ وتی روایتی بزانت ءَ کارمرزگ نہ بوتگ بلکیں چالاکی ءُ زوراکی ءُ دزّجنگی ءِ چیدگ ءِ بزانت ءَ زورگ بوتگ۔ چو کہ بلوچ راجے ءِ جھت ءَ گوں انچیں دژمنے ءَ دیم پہ دیم اِنت کہ آئی ءِ مکّاری ءُ چالاکیاں مدام اے راج ءَ را بزّگ کتگ ءُ داں انگت اے راج ھمے گُرکانی مکّاریانی آماچ انت۔ چو کہ گرک دیم پہ دیما نیا انت ءُ عزت ءِ دیما آئی ءِ رمگ ءِ سر ءَ اُرش نہ کن انت، بلکیں چمّ ءُ چار کن انت ءُ ایمنی ءَ شپ ءِ تھاری ءَ کا انت ءُ وتی کار زوالی ءَ کن انت۔ مرچیگیں جاوراں اوں اے گُرک انگت ھما کار ءَ ھما داب ءَ کنگ ءَ اَنت۔
کچکّ کہ وتی منّ ءَ شپانک ءِ پلّہ مرز انت ءُ مدام پہ رمگ ءِ پھازگ ءَ چاڑکّہ اِنت، آ قے ھبر ءَ زانت کہ من اے زوراکیں ءُ مکّاریں گرکانی دیما داشت نہ کناں، بلئے پدا ھم توکل کنت ءُ گوں گرکاں دیم پہ دیم بیت۔ گرک آئی ءَ درّ درّ ءُ کاد کاد کن اَنت، پدا ھم آ داں کہ زندگ ءُ توانگر اِنت گرکاں رمگ ءِ بنجاہ ءِ نیمگ ءَ آھگ نئیلیت۔
نیام ءَ کسّہ اوں انچو جنزان کنت کہ انچو سما بیت شپانک ءِ تھا رھشونی ءِ درائیں جوانی است انت۔ آ کتہ کاریں مردے، پیسلہ زرت کنت، مھلونک ءَ سر ءُ سوج کنت، گرکانی چالاکیاں سرپد بیت ءُ وتی دمگ ءِ درائیں راہ ءُ دراں زانت ءُ ریکانی جُمپانی جھلی ءُ برزی درستاں چہ آشنا اِنت۔ پدا ھم بے وس اِنت ءُ چہ گرکاں وتی رمگ ءَ رکّینت نہ کنت۔ رمگ ءَ وئیل کن، جند ءِ نماسگے کہ شپانکی ءَ رؤت ، آ ھم گرکانی ھرجاں بیت۔ اسل ءَ نماسگ ءِ شپانکی ءَ دیم دیئگ ءُ رمگ ءِ پھازگ ءِ ڈبّہ ءَ آئی ءِ کوپگاں دیئگ، رھشون ءِ کربانی ءِ جوزگ ءَ پدّر کنت۔ بزاں رھشونی انچیں ڈبّہ یے کہ کسے اے بار ءَ وتی کوپگاں زوریت گڑا آئی ءَ چہ ھچ ڈولیں دیمونی ءَ چکّ ءُ پد بوھگی نہ اِنت۔
گُرکاں کہ آئی ءِ جند ءَ ٹپّ ءُ ٹور کن اَنت، آئی ءِ نماسگ ءَ ور اَنت،پساں ھم ور اَنت،پدا ھم شپانک پد نہ کنزیت ءُگڈّی ءَ گُرکاں پروش دنت ءُ آھانی ڈونڈاں گرّ کنان ءَ کاریت۔
ھمے نیام ءَ کہ آ سما کنت گرک زوراک انت ءُ من گوں لٹّ ءَ آھاں پروش دات نہ کناں گڑا ھلک ءِ کماش ءِ گوٛر ءَ رؤتءُ چہ آئی ءَ تپنگے پچ گیپت، دانکہ گُرکانی دیما داشت بہ کنت۔ چیا کہ زوراک ءَ گوں جنگ ھما وھدی بوت کنت کہ تو آئی ءَ ھما ڈول ءَ مان ترّ اِت بہ کنئے، ھما ڈول ءَ کہ آ تئی سر ءَ اُرش کنت۔
ھمے وئیل ءَ چہ من ءَ نمیرانیں رھشون خیربخش مری ءِ گلگدارے ءِ گپّ یات اتک انت۔ آئی ءَ تاکارے جست کنت کہ تو وانندگ ءُ سرپدیں مردمے ئے، السی جھد ءِ بدل ءَ تو تپنگ ءِ راہ پرچے گچین کتگ؟ گڑا آ گشیت کہ مئے دژمن ءِ کوش انچو کرّ اَنت کہ ابید ءِ تیر ءِ توار ءَ دگہ توار آئی ءِ گوشاں نہ کپیت۔
عزت ھم وتی توپک ءَ زوریت ءُ گرکانی رند ءَکپیت۔ چو کہ ھچ جنگ گوں بندات ءَ آسر نہ بیت، ھمے ڈول ءَ آئی ءِ توپک ھم بندات ءَ آئی ءِ درا نئیت۔ ماشی گرکانی دیما پروش وارت، آئی ءِ نماسگ بوھیر ھم ھمے گرکانی وڑالاں رؤت، بلئے گڈّی ءَ رھشون سوبین بیت۔ گرکاں پروش دنت ءُ وتی رمگ ءَ رکّینیت۔ پہ آؤکیں پدریچ ءَ وژدلیں زندے ءِ مستاگی ءَ دنت۔
اگاں زبان ءِنزوری، گپّانی بار بار جنگ ءُ ایندگہ کسانیں ردی ڈالچار کنگ بہ بنت، اے گدار جوانیں گدارانی لڑ ءَ ھوار بوت کنت۔ اے کسّہ یک گوٛرے بلوچ ءِراجی جھد ءُ جھدکارانی دیمونی ءُ جوزگانی عکاسی ءَ کنت ءُ دومی نیمگ ءَ اے جھانی راستی یے ھم لیکگ بیت۔ گرک تُری ھرچی چالاک ءُ زوراک بہ بیت، اگاں شپانکے وتی رمگ ءِ پھازگ ءَ ھچ ڈولیں دیمونی ءَ چکّ ءُ پد مہ بیت ءُ وتی شئوربندیاں وھد ءُ جاورانی ھساب ءَبہ کنت، آ وتی پھازگ ءَ سوبین بیت۔
اگاں من وتی ءَ بہ گشاں پہ من گرک، شپانک ءُ کچکّ ءِ کارستانی اے ڈولیں چیدگ ءِ دروشم دیئگ بلوچی کسّھی لبزانک ءَ نوکیں کتہ کاری یے سما بوت۔ منیر ءِ گوٛر ءَ کسّہءِ سنچ است، کارستانی گوما ھم آمید کت کنت، بس لھتیں نزوریاں آئی ءِ کسّھانی تام برتگ۔اگاں ھمے کسّہ پدا تراشگ ءُ دوار نویسگ بہ بیت، بے مٹّیں گدارے بوت کنت۔
۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
شوھاز
No comments:
Post a Comment